Жанр: Учеба
Уроки Эсперанто
...епродолжительное законченное действие:
наречием iom: mi iom legis (я почитал);
в) законченное действие:
сложной формой глагола с причастием на -inta или -ita: Mi
estas kantinta (Я спел); La pordo estas fermita (Дверь
закрыта); La pordo estis fermita (Дверь была закрыта);
одним из подходящих по смыслу слов в функции полуприставки: mi
finkantis (я спел); mi ellernis (я изучил); mi tralegis
(я прочитал); mi gxisatendis (я дождался); gxi forbrulis (оно
сгорело); mi plenkuiris (я сварил); mi satripozis (я отдохнул);
mi alvenis (я пришел), mi tutkontrolis (я проверил);
Mallaborema homo ne povas satmangxi, nek satdormi.
Словообразование
14-5. Суффикс -estr- означает "руководитель, глава, начальник,
заведующий": sxipestro (капитан корабля); urbestro
(председатель горсовета или горисполкома), (мэр),
(градоначальник); grupestro (руководитель группы); fakestro
(заведующий отделом); hxorestro (хормейстер); Kia estro, tiaj
subuloj; Utila estas tiu estro, kiu malmulte parolas, sed agas
por cxies bono (Cicerono).
14-6. В словообразовании действует принцип необходимости и
достаточности: в состав производного или сложного слова следует
включить все морфемы (корни, приставки, суффиксы, окончания),
необходимые для выражения суммарного значения слова, и изъять
все морфемы, без которых значение слова не изменятся: sano
вместо saneco; organizo вместо organizajxo; parolemo вместо
parolemeco.
14-7. Чтобы избежать повторения связки estas, ее можно заменить
глаголом, образованным от:
прилагательного: La fraulino belas (cxarmas, gajas, solas); Mi
atentas (certas, kapablas fari tion, kontentas, kuragxas peti
vin, plenas de gxojo, pravas, pretas, rajtas, sanas); La monto
blankas (altas, malproksimas); La cxielo klaras (bluas); Ili
egalas (samas, diversas, multas); "Mi felicxas kun li" - sxi
diris; La jxurnalo plenplenas de novajxoj;
существительного: Li direktoras (studentas, estras, avas); Ili
amikas (najbaras, triopas); matenas; sunas; ventas;
наречий и наречных сочетаний: Necesas (eblas, indas, endas,
gravas, utilas, fruas, nepras, agrablas, facilas) okupigxi pri
tio; Li enhejmas; La mangxilaro surtablas.
Глагольные формы более динамичны (а потому в основном
употребляются в разговорном стиле и почти не употребляются
в стиле официальном), но иногда менее точны или придают слову
новый оттенок значения: La kampo estas verda (Поле зеленое), но
La kampo verdas (Поле зеленеет); Li aktoras en la Granda Teatro
(Он работает актером в Большом Театре), но Al mi ne placxas,
ke li ofte aktoras (Мне не нравится, что он часто актерствует)
(т.е. ведет себя как актер; здесь лучше употребить aktorumas).
Можно образовать глагол и от причастия, выразив таким образом
сложную глагольную форму одним словом: La patro mangxintas
(= estas mangxinta), mangxintis, mangxintos; La filo mangxantas,
mangxantis, mangxantos; La libro legitas (legitis, legitos,
legatas, legatis, legatos, legotas, legotis, legotos). Однако
эти формы являются очень тяжелыми и применяются крайне редко,
особенно с суффиксами причастий действительного залога.
14-8. Значение слова зачастую определяется контекстом, поэтому
в разговорной речи (в литературной - лишь с особыми
стилистическими целями) допустимы формы, не регистрируемые
словарями: Komence ni piedis, poste tramis (Вначале мы шли
пешком, потом ехали на трамвае); Ni tralagis (Мы прошли через
озеро); La novajxo tramondas (Новость распространяется по всему
миру); Kiomas (= kioma horo estas) nun? (Который час?); Dum la
vojagxo ni samvagonis; Sxi magazenis la tutan tagon; La homo
vojas; Mi survojas al la celo; Cxu vi venos? - Jes, mi tujos;
Kienas vi?; Ni iru, cxar tempas; Jaris la 1939-a; Cxu vi jam
scias tion? - Jes, mi jamas; Cxu vi iros kun mi? - Jes, mi
kunvios; posxti leteron; tro rapida autado; Ni alteatris
gxustatempe; Li kelkvortis la historion; Mi promesis al vi
foton: jen gxi cxi-kunas.
Текст
Letero
Estimata samideano!
Kvankam ni estis interkonsentintaj dum nia hazarda renkontigxo
pri la korespondado, la ricevo de via registrita aerposxta
letero estis por mi kvazau subita. Placxis al mi la enmetitaj
belaj bildkartoj pri la sunplena Mediteranea plagxo, kie vi
libertempas. Koran dankon!
Mi tre volonte akceptas la proponon, kiun vi esprimis, pri la
amika korespondado kaj intersxangxo de bildkartoj kaj de
esperantajxoj (libroj kaj revuoj en Esperanto, posxtkartoj,
posxtmarkoj, kovertoj, insignoj, emblemoj, afisxoj, fotoj ktp
pri Esperantaj temoj). Mi sendas al vi cxi-kune aron da
vidajxoj de nia urbo, pri kiuj vi, espereble, kontentos. Atentu
la originalan domegon de la urbestraro.
Mi petas vian pardonon pri la dusemajna silentado, kiu estis
kauzita de la ekzamenoj. Mi jam trapasis ilin kaj almenau dum
la nuna libertempo mi estas skribonta al vi regule.
Do kelkajn vortojn por iom prezenti min. Mi naskigxis antau
dudek jaroj. Ekde la sepjara agxo mi estas sencxese studanta -
dek jarojn en la meza lernejo, tri jarojn en la universitato.
En nia sxtato cxiuj rajtas je senpaga studado, do ekzistas
cxiuj kondicxoj por farigxi homo, utila por la socio.
Mi hobias pri arto, precipe pri pentrado. Oni opinias ecx, ke
mi havas kapablojn pri pentrarto. Cxu tio veras, mi ne certas.
Tamen igxi pentristo neniam estis mia celo, cxar mi ne sentas,
ke mi povas tie multon atingi.
Mi revas pri malproksimaj vojagxoj kaj kredas, ke la ekstudo de
Esperanto helpos al mi baldau trafi en la simbolan landon
Esperantujo, kiu ne havas limojn. En la urba Esperanto-klubo mi
ne nur kotizas, sed aktive partoprenas ties vivon. Mi jam
abonas kelkajn revuojn en la Internacia lingvo kaj aligxis al
Universala Esperanto-Asocio (UEA). Ebloj por vojagxi multas:
por cxi somero en nia lando estas planataj du junularaj,
lernejana, natur-amika kaj gxenerala Esperanto-tendaroj. Krome,
esperantistoj organizos konstrutacxmenton, surmontan kaj
surakvan turistajn marsxojn. Kien mi veturu? Pleje versxajnas,
ke mi konstrutacxmentos.
Mi sxatas la naturon, la puran aeron kaj tial ofte dum
ripoztagoj mi kune kun geamikoj forlasas la kutimajn zorgojn en
la urbo kaj veturas en vilagxojn kaj arbarojn. Agrablas
frumatene lavi la tutan korpon per rivera akvo, kusxadi sur la
mola herbo, rigardante la nubojn. Cxirkaue regas senbruo, nur
audigxas la venteto kaj vocxoj de birdoj, kiuj sur-arbas.
Mi kolektas Esperantan bibliotekon. Jxus mi tralegis la gajan
romanon de Cezaro Rossetti (Cxezaro Roseti) "Kredu min,
sinjorino!". Mankas vortoj por esprimi mian plezuron! Nun mi
estas leganta la faktoplenan libron de Ludovikito "Senlegenda
biografio de Zamenhof".
Mi timas, ke mia letero igxis tro longa. Tial mi finas,
sendante al vi adiaue miajn korajn bondezirojn.
Sincere via
Andreo.
Задания
14.1. Что означают следующие слова?
motorkonstrua
fotoregistrilo
simbolaro
simbolismo
acxetanto
konsentema
senrevigxi
familiestro
ekbruligi
suneto
duonvocxe
adiaui
deiri
ekstereuropa
forveturinta
kontraunatura
kontraudiro
memregado
herbacxo
kunekzistado
ovajxo
ovoflavo
kamparanoj
ventego
akceptejo
necerteco
neatingebla
sxangxenda
rekonstruata
apudlima
elteni
enteni
interligo
kromnomo
sinsekvo
trae
diserigi
artisto
montrilo
artefarita
malindulo
ektimi
antautimi
iom-post-ioma
kapjesi
irmaniero
tempolimo
laui
14.2. Переведите сочетания:
venu antau la kvina horo
iri ekster la urbon
logxi cxe la gepatroj
resti anstatau estro
interkonsenti pri renkontigxo
kontenta pri sukceso
okaze de la naskigxtago
malgrau via opinio
trinki po du glasojn da suko
manko de sperto
estimo de la gefiloj al la gepatroj
tra la ventego
acxeti por 50 kopekoj
skribi por adiaui
preparigxi por festo
kuracilo kontrau multaj malsanoj
nenie aliloke krom tie cxi
pro kio vi ne venis?
tio estas super mia kompreno
kauze de via nescio
resti inter akcepteblaj limoj
fari pro neceso
respondi post mallonge
mi finis tion cxirkau majo
sxi logxas trans la strato
nagxi lau bordo
sub tiu cxi kondicxo
havi rajton je studado
kredi al amiko
kredi je felicxo
kredi je nenio
posxtmarko je kvin kopekoj
libera je mankoj
veni sen esti invitita
sendi per posxto
dum la proksimaj tagoj
belarta konkurso
kanti plenvocxe
14.3. Переведите фразы:
Kaj subite vi aperos antau mi.
Ne atendita, ne esperita ofte venas subite.
Oni parolas pli volonte pri siaj rajtoj, ol pri siaj devoj.
Kun bonaj esperoj adiauo estas cxiam festo (J. W. Goethe/GjOte).
Kio estas komencigxinta, tio estas finigxonta.
Du moneroj en unu monujo estas farantaj
pli da bruo, ol cent moneroj.
Hierau mi estis forkuranta de pluvo,
sed anstataue mi trafis sub pluvegon.
Cxu la koko estis kantinta au ne, la tago komencigxis.
Ellerninte la lingvon Esperanto,
mi estis enironta la simbolan landon Esperantujo.
Kiu estos mangxanta salon, tiu estos trinkonta akvon.
Tio, kio estas farita de homo,
povas esti refarota de homo (F. Winson/UInson).
Kio kostas malmulte,
estas estimata ankorau pli malmulte (M. Cervantes/ServAntes).
Se la homo vivas sen esti rimarkata, lia morto ne estos rimarkita.
Kio indas esti farita, tio indas esti farita bone.
Pli bone estus al li, se li neniam estus naskita.
Neniu estas tiel maljuna, ke li ne estus kredanta,
ke li povas vivi ankorau almenau unu jaron.
Zorgu, ke gxi estu farita.
Tiu cxi laboro dume ne estas plenumita,
sed gxi estas plenumebla, plenuminda, ecx plenumenda,
do plenumata kaj nepre plenumota.
Li cxiam silentadis, kvazau li estus pleniginta la busxon per akvo.
Se vi ekmangxis - finmangxu, se vi ekparolis - finparolu!
Timo pri malfelicxo pli acxas, ol la malfelicxo mem.
De bona edzo la edzino ne foriros,
same kiel de bona estro ne foriros subulo.
Estro ne malsatas.
La korpo ne estas la plej granda,
kion povas doni la virino (R. Rolland/RolAn).
Ne preterlasu vian felicxon!
Kiun timas multaj, tiu mem timas multajn.
Estas senutile peti pri estimo kaj amo.
Formangxis en merkredo, ne sercxu en vendredo.
Kia naskinto, tiaj naskitoj.
Minuta plezuro ofte estas kauzo de longaj suferoj
(Cx. Wieland/VIland).
Se ies ago ne estas por vi komprenebla,
tio ne estu kauzo por opinii gxin malbona au erara.
Se vi scias duonon de tio, kion vi opinias scii,
do vi scias duoble pli multe, ol vi vere scias.
Sagxulo iufoje sxangxas sian opinion, malsagxulo - neniam.
Neniu scias, kiam finigxas la pasinteco,
kaj cxu gxi finigxas gxenerale,
kaj kie estas limo inter la estanteco kaj estonteco (T. Ivanova).
Plena teujo silentas, duone malplena - bruas.
Amikojn unuigas malamikoj.
Felicxa estas tiu, kiu vivas per sia hobio (B. Sxaw/Sxo).
Silento estas konsento.
14.4. Переведите на эсперанто:
Дорогой друг!
Совсем недавно ты приступил к знакомству
с международным языком эсперанто,
а сейчас ты уже изучил его основы.
Впереди у тебя - беседы с интересными людьми, международная переписка,
участие в слетах, лагерях, конгрессах эсперантистов,
обогащение знаний, более быстрое изучение иностранных языков.
Ты сам уже можешь организовать кружок эсперанто:
ведь "обучая других, мы учимся сами".
А теперь тебя ждет путешествие в Эсперантиду.
14.5. Напишите письмо зарубежному эсперантисту или составьте
диалог по одной из ситуаций: а) вы обсуждаете одно из писем,
полученных вашим клубом эсперантистов, и составляете
коллективный ответ; б) в вашем клубе эсперантистов организуется
выставка самых интересных писем, полученных из других стран,
и вы обсуждаете ее.
Совет
Переписка, особенно международная, - прекрасное средство для
совершенствования языковых знаний, ведь письмо, написанное вам
лично, вы постараетесь понять во всех подробностях, не так ли?
Кроме того, переписка приносит много полезных сведений,
способствует взаимопониманию между народами. В письмах
зарубежным друзьям вы сможете рассказать о жизни нашего народа,
о внешней и внутренней политике нашего государства. Адреса для
переписки возьмите в эсперантских журналах и в ближайшем клубе
эсперанто. Для начала не берите адреса из далеких стран, проще
всего установить переписку с эсперантистами соседних
государств. Ваши письма должны быть интересными. Прикладывайте
к ним две-три видовые открытки, на конверты наклеивайте
красивые марки. Не ограничивайтесь одним-двумя адресами: пишите
письма по разным адресам до тех пор, пока не получите несколько
ответов. На начальном этапе переписки советуйтесь с опытными
членами клуба эсперанто относительно содержания, стиля и
оформления писем. В дальнейшем вы и сами сможете опубликовать
объявление о переписке. И тогда вы убедитесь, что символическая
страна Эсперантида не имеет ни конца, ни края.
Приложения
Языковая игра "Пословицы"
Раздаются листки с половинами пословиц. Побеждают пары, которые
за одну минуту нашли друг друга и составили известные
пословицы. Вариант игры: составляются из листков новые
пословицы.
Писатели-фантасты об эсперанто
(Собрали Ю. Мурашковский и А. Ананьин)
Эсперанто - самый лучший из всех искусственных языков.
Несомненно, простота алфавита, изумительная легкость грамматики
и распространенность словаря делает его изобретателя
бессмертным.
К. Э. Циолковский.
Ключ к всечеловеческому языку, потерянный в вавилонской башне,
должен быть вновь искусственно выкован при помощи эсперанто.
Жюль Верн.
Какого-то четкого отношения к эсперанто у меня нет. Хотя я
считаю, что мир, в конце концов, идет к единому языку, вряд ли
таким языком явится эсперанто. Скорее всего, основой единого
языка будет язык наиболее влиятельной страны. Но в качестве
орудия сближения, лучшего взаимопонимания народов, рычага
содействующего международным контактам и связям, эсперанто,
несомненно, делает свое доброе и полезное дело.
И. Росоховатский.
Эсперанто хотелось бы пожелать золотую будущность, так как
история все равно победит разобщенность народов,
а международный язык (может, и эсперанто) впитает все лучшее,
звонкое, простое и великое из больших и малых языков.
Л. Панасенко.
Существование и распространение в мире международного языка
кажется мне полезным и даже необходимым явлением. Ну,
а перспективы эсперанто по-видимому безграничны (пока
в пределах земного шара).
В. Колупаев.
О мировом языке. Мировой язык нужен и мировой язык будет. Он
будет распространяться по мере того как будут расширяться
общепланетные, глобальные дела. А таких дел становится все
больше: охрана общей нашей атмосферы и охрана общего нашего
океана и сбережение общих, не таких уж бесконечных ресурсов
нефти, и леса, и цветных металлов, и все расширяющаяся
торговля, всемирный обмен, всемирное разделение труда. Станет
ли всемирным языком эсперанто? В первую очередь это зависит от
эсперантистов. Если они сумеют сделать эсперанто самым
необходимым языком для специалистов, если библиотеки эсперанто
будут самыми богатыми, если ученому, конструктору, дипломату и
даже дельцу для дела надо будет прежде всего познакомиться
с литературой на эсперанто - этот язык станет мировым.
Г. Гуревич.
Теоретически изучение эсперанто надо вести - еще до изучения
организованного мышления - в детсадах, школах, институтах.
Общемировой язык - необходимость N 1.
Г. Альтов.
Я, конечно, двумя руками голосую за эсперанто, как голосую за
всякое достаточно массовое интеллектуальное занятие. Это
первое, а второе - эсперантистам разных стран в общем-то легче
договориться друг с другом, чем при объяснении на принятых
языках. О роли эсперанто: этот искусственный по необходимости
язык нужен. Будь я более восприимчив, я бы изучил его.
А. Стругацкий.
Это растущий, живой язык, на котором говорят миллионы по всему
свету. Его легко учить и приятно использовать. На эсперанто
публикуется много книг и журналов и даже газет. Изучите его,
и он изменит вашу жизнь!
Гарри Гаррисон.
Урок 15
Лексика
ajn (бы ни (было)) (ajna (какой бы то ни было), (любой))
aparteni (принадлежать)
arda (раскаленный), (пылающий), (пылкий), (рьяный)
aviado (авиация)
balo (бал)
baro (преграда), (препятствие)
civitano (гражданин)
danci (танцевать)
donaco (подарок)
eduki (воспитывать)
emocio (волнение), (переживание)
ferioj (отпуск), (каникулы)
flugi (летать)
gajni (выиграть)
gratuli (поздравить)
humoro (настроение)
imagi (вообразить), (представить себе)
karbo (уголь)
kompari (сравнить)
komplika (сложный), (запутанный)
konkuri (состязаться), (соревноваться), (соперничать)
konvinki (убедить)
legxo (закон)
lerta (ловкий), (искусный), (умелый)
maniko (рукав)
nivelo (уровень)
nordo (север)
okcidento (запад)
ordinara (обыкновенный), (обычный)
oriento (восток)
perfekta (совершенный), (безупречный), (отличный)
propra (собственный)
raporti (отчитываться), (докладывать)
ripeti (повторять)
solidara (солидарный) (solidare (солидарно), (заодно))
soni (звучать)
songxo (сон), (сновидение), (мечта), (грезы)
speco (вид), (сорт), (род)
sprita (остроумный), (находчивый)
stato (состояние)
sudo (юг)
sxargxo (груз), (нагрузка)
sxerci (шутить)
sxpari (сберегать), (экономить), (сохранять)
tasko (задача), (задание)
(taski (задать), (дать задание), (задать работу))
teamo (команда), (группа), (смена)
tiri (тянуть), (привлекать), (манить), (извлекать)
verko (сочинение), (произведение) (verki (сочинять), (писать))
verso (стих) (versajxo (стихотворение))
Без перевода: agiti, autografo, brigado, fanfaro, improvizi,
kalendaro, kosxmaro, krokodilo, loterio, masko, parodio,
populara, trotuaro.
Текст
Proksima lando Esperantujo
Forveturis vagonaroj, forflugis aviadiloj, forportante niajn
geamikojn orienten kaj okcidenten, norden kaj suden, sed por ni
ankorau sonas tendara kanto.
Cxi-foje Esperantujo trovigxis en Basxkirio. Se el homoj oni
povus kunigi bukedojn, el la anaro de nia Esperantujo estigxus
belega bukedo - tiom da multeflankaj, agemaj, spritaj homoj
feriis en la 12-a Sovetia Esperantista Junulara Tendaro
(SEJT-12).
Oni pridiskutis raportojn pri la stato kaj evoluo de la
Esperanto-movado, pri la diversspeca utiligo de la Internacia
lingvo por informado pri la vivo en nia lando eksterlanden, por
la internaciisma edukado de nia junularo.
Grandan salonon okupis neripetebla ekspozicio kun materialoj
pri la vivo kaj agado de elstaraj esperantistoj, ricevitaj el
multaj landoj dank' al la internacia korespondado. Interesaj
prelegoj de la tendara universitato altiradis grandnombran
auskultantaron. La plej spertaj pedagogoj perfektigis
lingvokonojn de la komencantoj en paroligaj kursoj. Aktivuloj
tradiskutadis demandojn de Esperanto-instruado.
Por la tendaraj koncertoj Esperanto-kluboj, kiel cxiam, verkis
novajn versajxojn, teatrajxetojn, kantojn. Dekkvino da lertaj
gitaristoj plenumadis la gravan taskon de ilia baldaua
popularigo.
Ankau en la klubo de gajaj kaj spritaj (KGS) la konkurantaj
teamoj parolis nur en Esperanto - do en la negepatra lingvo,
sed ja tie cxi nepras tuja reago kaj improvizado! Jen kiam kiu
ajn povus certe konvinkigxi pri la viveco de Esperanto!
Krokodilo estas sxerca alnomo, donata al la personoj, kiuj,
malgrau la tendara legxo, parolas iun alian lingvon anstatau
Esperanto. Tendaranoj, apartenantaj al la rondacxo de
krokodiloj, cxe ni preskau ne estis. La lingva nivelo de la
tendaro estis tre alta. Cxu oni povas trovi pli bonan
praktikon, ol dusemajnan restadon en la "lando", kie cxiuj
cxirkaue parolas inter si nur en Esperanto - dum la matena
gimnastiko, sportaj konkursoj, nagxado, sunbrunigxado, dancado,
en la kafejo "Verda krokodilo" - unuvorte, cxie!
Se vi ekaudos la frazon "Kiam mi logxis sur Luno...", ne tro
miru: antau vi estas nia tendarano. La cxambroj, logxitaj de
ni, portis nomojn de planedoj kaj steloj. La ejo de la estraro
trovigxis sur Olimpo. Al cxiuj partoprenintoj estis disdonitaj
donace tendaraj insignoj kaj surmanikaj emblemoj, ilustritaj
libretoj, en kiujn oni tuj ekkolektis autografojn de
Esperantujanoj.
La adiaua lignofajro bruladis gxismatene. Okazis maskobalo kaj
poste - elektado de la plej bela junulino de la tendaro. Oni
kantadis kaj ne povis satkanti - ja tio estis lastaj horoj de
la nuna Esperantujo. Morgau cxio cxi estos transformigxinta en
fabelon malproksiman kaj belegan por renaskigxi venontjare
aliloke. Jes, oni apenau povas imagi cxies humoron kaj emocion
dum la disigxo!
Tie cxi ne estis rakontite ecx pretere pri multaj rimarkindaj
eroj de la tendara vivo: pri la festo de Neptuno, la vespero de
parodioj, la cxiutaga murgazeto, la senmalgajna loterio, pri la
fotoservo, kiu havigis fotojn al la dezirantoj samtage kun la
tendaraj eventoj ktp. Neforgeseblaj estas malsxargxado de la
karbo helpe al loka lernejo kaj nia agitbrigado, koncertinta en
kampoj.
Venu mem en Esperantujon kaj vi ekvidos cxion per la propraj
okuloj, igxos gxiaj plenrajtaj civitanoj. Venu des pli nun,
kiam vi estas gratulenda okaze de la finstudo de la cxefa
materialo de la kurso, kiam vi estas parolonta kaj
korespondonta enlande kaj translime kun multegaj personoj,
sciantaj tiun cxi internacian komprenilon kaj subtenantaj la
grandan ideon de komuna, internacia lingvo de la homaro. Do
gxis la renkontigxo en Esperantujo!
Apud lago, apud mar'
(tendara kanto)
Versoj de B. Kolker
Apud lago, apud mar',
Cxe rivero, en arbar'
Gxustatempe, sen erar'
Malfermigxas la tendar'.
Jen januar', jen februar' - rapidas kalendaro.
Kaj junularo kun gitar' rapidas al tendaro.
En vagonar', sur trotuar' ekkantu ni, najbar'! -
Dum tuta jar', dum tuta jar' ni revis pri tendar'.
Por amikaro la hazard' ne povas esti baro.
Por amikaro juna ardo estas ordinaro.
La senkompara solidaro nun kunigas, cxar
Dum tuta jar', dum tuta jar' ni revis pri tendar'.
Apud lago, apud mar'...
Komplika far' - cxiama sxpar' por la vojagx-preparo,
Pri vagonar', pri biletar' ni songxas en kosxmaro.
Sed jen en ar', en sid' kaj star', kantadas junular' -
La amikar', nur amikar' alvenis al tendar'.
Matena klar' - kaj cxe fanfar' ekverdas la standardo,
Kaj nia ar', kaj nia ar' gxin sekvas per rigardo.
Tra januar', tra februar' rapidis kalendar' -
La amikar', nur amikar' alvenis al tendar'.
Apud lago, apud mar'...
Задания
15.1. Что означают следующие слова?
reagi
posxtkarto
sanstato
konstruado
nubego
dancejo
zorgema
konvinkita
verkistino
regulilo
duonforgesita
apudvoja
elfluginte
traflugi
cxirkauflugi
flugilo
eksterlegxa
enkonduko
subglaso
tutkore
raportanto
esprimoplena
malagrablajxo
reeduki
neimagebla
alproprigi
unuigxi
estiminda
lampingo
idaro
maltrafe
malplenkapulo
fajrujo
antaupago
debordigxi
forlavi
kunsenti
pridonaci
sensxangxa
elsxargxata
supersxargxo
vocxdoni
malpuracxa
nedisigebla
brigadestro
estrarano
endas
cxiamulo
laucela
belsona
denorde alsude
unuenaskito
jxusnaskito
naskigxjaro
15.2. Переведите сочетания:
kun via helpo
propagandi Esperanton inter la junularo
cxe neceso
dank' al via klarigo
pluvis gxis la oka horo
en sudo
gasto el nordo
ekde la mangxopauzo
ili logxas super ni
kredi malgrau cxio
iri po tri personoj
raporto de la prezidanto pri la agado dum la jaro
gratulo de la instruisto al la lernantoj okaze de la kursfino
rigardi de sur la monto
veni por unu momento
paroli per interurba telefono
mi rakontos post kiam vi petos
fari nenion alian krom danci
lau mia opinio
scii lau sperto
koni lau vizagxo
estis cxirkau vespero
veni sen matenmangxi
konvinku anstatau devigi
eliri por promenado
bluigxi pro malvarmo
kapabla je cxio
sub la nivelo de la maro
sxangxi bildkartojn kontrau posxtmarkoj
tio estas ekster miaj devoj
fajrero de espero
eltrinki per unu tiro
kafo lau orienta maniero
la plej lerta
plena verkaro de Zamenhof
15.3. Переведите фразы:
Plenumadu cxiun faron dum via vivo tiel,
kvazau gxi devus esti la lasta (Marko Aurelio).
El malgrandaj akveroj farigxas grandaj riveroj.
En landoj trans maroj estas oraj arbaroj.
Ju pli frue, des pli certe, - ju pli volonte, des pli lerte!
Acxetadu ne tion, kio estas utila, sed tion, kio estas necesa
(Seneko).
La fino de la parolado gravas pli, ol la komenco (F. Bacon/BEkon).
Mi havas kutimon silenti pri tio, kion mi ne scias (Sofoklo).
Tenu viajn okulojn bone malfermitaj edzigxonte
kaj duone fermitaj edzigxinte (B. Franklin).
La diablo ne estas tiel timiga, kiel oni lin pentracxas.
Oni parolas cxiam malbone, kiam oni havas nenion por diri (Voltero).
Ne cxiu raporto estas vera vorto.
Kiu ne ludas, tiu ne gajnas.
Pli bone malmulte gajni, ol multe perdi.
La mono havas flugilojn kaj flugas tre rapide.
Mi venos en ajna momento, kiam vi vokos min.
Nekredeblaj aferoj okazas preskau cxiutage.
Homo, al kiu neniu placxas, estas multe pli malfelicxa,
ol tiu, kiu al neniu placxas (F. La Rocxefoucauld/LarosxfukO).
Por esti felicxa, necesas donadi gxojon al aliaj homoj.
Neniam auskultu tiujn,
kiuj parolas malbone pri aliaj kaj bone pri vi (L. N. Tolstoj).
La sagxa scias, kion li diras, la malsagxa diras, kion li scias.
Prefere donaci al la amatino cxiutage po unu floron,
ol cxiujn florojn en unu bukedo.
En cxiu sxerco oni devas sercxi eron da vero.
Necesas scii, kie, kiam, kiel kaj kun kiu sxerci.
Cxiu estas kontenta pri sia sagxo,
sed neniu estas kontenta pri sia stato.
Maljuneco estas ne agxo, sed sanstato.
El cxiu senelira situacio ekzistas almenau du eliroj:
sercxu kaj trovu!
Mi volus renkonti min mem por scii, kiel mi placxas al mi;
sed en tiu tago mi devas havi bonan humoron,
cxar mi ne sxatas malagrablajxojn (Multatuli).
La sata la malsatan ne komprenas.
Kiu ne apartenas al sia patrujo,
tiu ne apartenas ankau al la homaro (V. G. Belinskij).
Ekzistas tri specoj de nescio:
scii nenion, scii malbone kaj scii ne tion, kion necesas scii.
Cxiu bona ideo nepre estos malbonigita
de gxiaj tro ardaj subtenantoj.
Kritiki - signifas klarigi al la autoro,
ke li faras ne tiel, kiel farus mi, se mi scipovus (K. Cxapek).
15.4. Переведите на эсперанто:
В Международном молодежном лагере эсперантистов под Киевом
приняло участие около трехсот человек.
Большие комфортабельные палатки расположились на берегу Днепра.
Дни были наполнены интересными событиями:
лекции, обсуждения, встречи по интересам, концерты,
праздник Нептуна, выставки, спортивные соревнования,
курсы разговорной практики и, разумеется,
п
...Закладка в соц.сетях
