Жанр: Учеба
Уроки Эсперанто
...е красивая любима, а любимая
красива); La nova estas la bone forgesita malnova (Новое - это
хорошо забытое старое).
Словообразование
11-5. Суффикс -ec- образует слова, обозначающие абстрактное
состояние, свойство, качество: aktiveco (активность); heroeco
(героизм); facileco (легкость); patrineco (материнство);
sagxeco (мудрость); versxajneco (вероятность); miseco
(ошибочность); unueca (единый) (т.е. представляющий собой
единство); eco (свойство); rememori la pasintecon (вспомнить
прошлое); La estonteco estas nia (Будущее принадлежит нам);
Niaj plej grandaj malamikoj en maljuneco estas mallaboremo kaj
neniofarado (Наши самые большие враги в старости - лень и
безделие).
11-6. Суффикс -ism- образует слова, означающие "учение, течение
в обществе, направление в искусстве, науке"; marksismo,
esperantismo; La internaciismo kontraustaras al la naciismo
(Интернационализм противостоит национализму).
11-7. Суффикс -ebl- означает "возможность": komprenebla
(возможный для понимания), (понятный); kompreneble (понятно),
(разумеется); mangxebla (съедобный); trinkebla (питьевой);
nedisigebla (нерасторжимый); neforigebla (неустранимый); eble
(возможно); espereble (возможно), (можно надеяться); portebla
radioricevilo (портативный радиоприемник); eble jes, eble ne
(может быть, да, может быть, нет); Bonvolu pardoni min: mi
volis fari plejeble bone (Извините меня, пожалуйста: я хотел
сделать как можно лучше); La tempo trairis nerimarkeble (Время
прошло незаметно); Tio estas nepardonebla (Это непростительно).
11-8. Суффикс -acx- означает "презрение": ridacxi (фыркать);
rigardacxi (глазеть), (таращить глаза); kritikacxi
(критиканствовать); mortacxi (подохнуть); cxevalacxo (кляча);
acxega (прескверный); Kiam kurcxevalo maljunigxas, gxi farigxas
cxevalacxo. Cxiu acxajxo trovas sian sxatanton.
11-9. Суффикс -um- не имеет точного значения; он употребляется
в тех случаях, когда другие суффиксы не подходят по смыслу:
proksimuma (приблизительный); plenumi (выполнить), (исполнить);
malvarmumi (простудиться); foliumi (листать); vortumi (выразить
словами), (сформулировать); bone vortumita ideo (хорошо
сформулированная мысль). Он употребляется и в качестве корня,
чтобы обозначить слово, которое в момент речи не приходит
в голову: Donu al mi tiun umon! (Дай мне ту штуковину!) (забыл,
как она называется); Kial vi umas tiel longe? (Почему ты
возишься так долго?)
Текст
Tra la urbo
- Karaj geamikoj, partoprenantoj de la Renkontigxo de
esperantistoj de Volgo kaj Uralo, ni invitas vin rigardi nian
internaciisman urbon Ufa. Nun ni staras apud la monumento de
amikeco inter la rusa kaj basxkira popoloj.
- Sxajnas, estas ankorau aliaj monumentoj, cxu ne?
- Kompreneble. Estas monumento al V. I. Lenin en avenuo de
Oktobro. Sur la plej alta punkto de la urbo staras Salavat,
kuragxa kunbatalanto de Pugacxov, kiu militis por liberigo de
la popolo, suferinta pro ekspluatado.
- Mi audis, ke Ufa havas ricxan historion.
- Tute gxuste. Ni vizitos hodiau la historian kaj regionstudan
muzeon. En gxiaj salonoj vi povos vidi multe da valoraj
dokumentaj materialoj. Krom tio, ni vizitos la centran parkon,
en kiu cxiam brulas fajro memore al lokaj herooj kaj agantoj,
kies nomoj estas senmortaj.
- Kio trovigxas tie cxi?
- La cxefa placo. En la Sovetia tempo cxi tie preterpasxadis
laborantoj kun rugxaj standardoj okaze de grandaj festoj. Nun
oni ripozas familie cxe la placo kaj en la apuda parko, kiu iom
post iom transiras en arbaron.
- Cxu Ufa estas industria urbo?
- Jes, el iama urbeto gxi transformigxis en industrian urbegon.
La peza industrio aperis cxi tie dum la Granda Patruja milito
kaj de tiam gxi multe evoluis.
- Kio pri la kulturo kaj cxiutagaj necesajxoj?
- Same kiel en cxiuj nuntempaj grandaj urboj, ankau en la nia
trovigxas cxiupasxe multaj vidindajxoj: teatroj, kinejoj,
kulturpalacoj, magazenoj, hoteloj, restoracioj, kafejoj ktp
(kaj tiel plu). Sur la loko de malnovaj domacxoj staras novaj,
komfortaj domegoj. Bonvolu rigardi dekstren: nun ni
preterveturas la Nacian bibliotekon, kiu havas ricxan kolekton
de libroj, interalie, ankau en Esperanto.
- Cxu en la urbo estas multe da lernejoj?
- Proksimume cent tridek lernejoj. Ankau aro da superaj
lernejoj kaj teknikaj mezaj lernejoj. Jen maldekstre vi vidas
la Basxkirian universitaton. Kaj proksime de gxi trovigxas la
televida centro. Ne forgesu, ke morgau vespere okazos
televida elsendo pri nia Esperanto-renkontigxo.
- Kie ripozas la ufanoj?
- La urbo trovigxas cxe tri suficxe profundaj riveroj kun bonaj
plagxoj, kie multaj homoj sxatas pasigi la tempon. La urbanoj
ofte promenadas kaj skiadas en la parkoj kaj arbaroj, kiuj
trovigxas en la urbo mem. Unu el la plej belaj logxdistriktoj
de la urbo ecx havas la nomon Arbar-parka. Ekster la urbo
multas lagoj kun refresxiga, travidebla akvo, agrablaj
ripozejoj. Precipe bele estas komence de la autuno, kiam falas
orkoloraj folioj kaj la cxielo estas ankorau klara. Oni povas
porti hejmen cxarmajn bukedojn de bonodoraj floroj. Eble,
ankau vi sukcesos fari tion hodiau.
- Ni dankas vin pro via interesa rakonto.
- Mi gxojas, ke gxi placxis al vi. Kaj fine mi alvokas vin bone
preparigxi al la hodiaua interkona vespero, dum kiu vi povos
pligrandigi vian rondon de amikoj.
Задания
11.1. Что означают следующие слова?
klubano
dentisto
realismo
aliloke
gxisblanke
virinacxo
plenumado
organizajxo
konateco
kunautoreco
nepreco
praveco
kuirita
invitota
ridetante
ekdorminta
dormemo
mispasxi
surpasxi
malamikeco
apudeco
supereco
brulego
neklarigebla
antaufesta
enprofundigxi
plidikigxi
translokigxi
mangxilaro
karulino
paperujo
industriigo
antaucxambro
deirpunkto
fajr-eltena
intermonto
kontrauvola
kroma
kunteksto
postmorta
pretere
preteriri
sendanka
subulo
cxirkauvojo
vortfarado
enterigi
prisilenti
elvoki
nevokita gasto
fresxdata jxurnalo
11.2. Переведите сочетания:
krom tio
preter ili
tio okazis pro sxi
li mortis pro maljuneco
veni pro serioza afero
ami pro beleco
ridi pro gxojo
ludi por plezuro
iomete da akvo
labori super lernolibro
la domoj staris unu kontrau la alia
trans la rivero
gxis la somero
komenci ekde la autuno
cxe la subiro de la suno
ne sen malfacilajxoj
ekdormi dum legado
kun rapido de la 70 kilometroj en horo
vojagxo cxirkau la mondo
dank' al la plenumita promeso
letero el la patrujo
lingvo de paco kaj amikeco
batali por la paco
ja kelkaj pasxoj de la instituto
okaze de la festo
mi miras pri via nescio
fali de sur la tablo
vizito de la patrino al la magazeno
komenci per kolektado de informoj
pasxo post pasxo
lerni Esperanton de post septembro
amikeco inter la popoloj
tio okazis antau miaj okuloj
promeni duope
aperi el post stratangulo
11.3. Переведите фразы:
La tempo pasinta ne plu revenos.
Nenio forestas dum enterigo de la ricxulo,
krom homoj, kiuj bedaurus pri li.
Vi preteras - mi rigardas vin.
Pro multo da arboj li arbaron ne vidas.
La juneco estas felicxa pro tio,
ke gxi havas estontecon (N. V. Gogol).
Ne edzinigxu al maljunulo pro mono, cxar la mono foriros,
sed la maljunulo restos.
Tre malgxoje estas gxoji en soleco (G. Lessing).
Por tiu, kiu ne scias, cxio estas ebla.
Se ni la felicxon ankorau ne trovis,
do, eble, pro mallaboremo (S. J. Marsxak).
Se la amo malvarmigxis, gxi ne estas revarmigebla.
Plena senkaraktereco estas tre acxa karaktero
(J. La Bruye`re/LabrjujEr).
Multe komencite, malmulte plenumite.
Se oni kuracas malvarmumon, gxi forpasas post sep tagoj;
se oni ne kuracas gxin, gxi forpasas post semajno.
Ne prunteprenu monon, cxar vi prenas ies monon,
sed redonas la vian; vi prenas gxin
por kelka tempo, sed redonas por cxiam.
La homo, kiu ne konas alilandajn lingvojn,
ne konas la sian (J. W. Goethe/GjOte).
Esti sagxa en ies aferoj estas pli facile, ol en la siaj.
Lia maldekstra mano ne scias, kion faras la dekstra.
Unu fojo ne estas ofte, du fojoj ne estas cxiam.
Oni ne povas vivi por cxiuj, precipe por tiuj,
kun kiuj oni ne volus vivi (J. W. Goethe).
Malproksima fajro ne varmigas.
Post morto kuracilo jam estas sen utilo.
La mortintaj restas junaj (A. Segxers/ZEgers).
Ne konante la profundon, ne iru en la riveron.
Ecx el sub la tero aperas la vero.
Kies gasto mi estas, ties feston mi festas.
Kia estas via laboro, tia estas via valoro.
Oni malmulte pensas pri la valoro de tio, kion oni havas.
Unu horo da dormo antau la noktomezo valoras pli,
ol tri horoj post la noktomezo.
Ni ankorau batalos, diablo prenu! (I. S. Turgenev).
En la tagoj, kiam ni ne batalas por la paco,
ni helpas al la milito (N. Grieg/Grig).
11.4. Переведите на эсперанто:
Летом я отдыхал в Кишиневе.
Это зеленый, солнечный город.
От вокзала идет центральный проспект,
на котором находятся различные учреждения, памятники,
магазины, гостиницы, рестораны.
Город не очень большой, а потому я больше ходил пешком,
чем ездил в троллейбусах и автобусах.
Старую центральную часть города окружают новые жилые районы
Рышкановка, Боюканы, Ботаника, Новые Чеканы
с оригинальными многоэтажными домами.
Я был в музеях, в театрах.
Мне очень понравился молдавский кинофильм "Человек идет за солнцем".
К моей радости, я нашел литературу на эсперанто
в Национальной библиотеке.
Было приятно, что молдавские эсперантисты
возили меня на машине по всей республике.
В Тирасполе и Бендерах мы побывали на пляже у Днестра.
Но чаще всего я проводил время у прекрасного озера,
вокруг которого находится огромный парк,
и на так называемом Кишиневском море.
11.5. Расскажите о вашем городе или составьте диалог по одной
из ситуаций: а) спросите друг друга о городах, где вы родились;
бывали ли вы позже в этих городах? б) ваш товарищ впервые
собрался в Москву; вы были там многократно и даете ему советы;
в) вы показываете зарубежному эсперантисту ваш город; г) вы
вернулись из зарубежной туристической поездки и обмениваетесь
впечатлениями с товарищами по группе.
Совет
Эсперанто - живой, развивающийся язык, и относиться к нему
следует с уважением, как к любому живому языку. При пользовании
языком эсперанто следует избегать:
- небрежного отношения к культуре речи, т. е. допущения ошибок,
нарушающих структуру языка и общепринятые нормы его
употребления;
- влияния родного и других языков, если это нарушает основные
структурные принципы эсперанто: интернациональность,
регулярность и логичность;
- примитивизма, выражающегося в пользовании ограниченным
лексиконом и в принципиальном неприятии новшеств;
- новаторства, выражающегося в готовности принять любые
новшества, в попытках реформировать язык или навязать ему свои
личные идеи.
В этом курсе вы изучаете нормативное употребление языка.
В процессе чтения книг и журналов, международной переписки,
устного общения вы будете сталкиваться и с другими формами,
иногда удачными, иногда менее удачными. Выработайте в себе
привычку подмечать и заносить в свою картотеку все интересные и
необычные употребления, размышлять над тем, что вам кажется
неправильным или неудачным. Но до тех пор пока вы не приобрели
чувства языка, пока не овладели им свободно, предпочитайте
формы, которые даются в этом курсе.
Приложения
Языковая игра "Дополнить предложение"
Один из играющих говорит или записывает предложение из
подлежащего и сказуемого. Другие играющие постепенно дополняют
его. Например: Mi legas - Mi legas libron - Mi legas interesan
libron - Mi legas interesan libron hodiau...
Улица Эсперанто
По Казани прошел слух: Совмин республики идет против желания
горожан вернуть улице Жданова ее прежнее имя.
Конечно, это вызвало неудовольствие - выходит, "наверху" не
хотят отказываться от имени человека, столь
скомпрометировавшего себя в годы культа личности? Дело в том,
что после решения исполкома горсовета, который, учитывая мнение
казанцев, распорядился вернуть улице ее старое имя - улица
Эсперанто, прошло уже немало времени, а сообщения об изменении
названия так и не появлялось. Как оказалось, Совмин не
рассматривал исполкомовское решение, посланное на утверждение.
- Защищают культ, - определили горячие головы.
- Мы вернули документ горисполкома только потому, что никакого
утверждения в данном случае не требуется, - пояснил заведующий
орготделом Совмина ТАССР Х. Низамов. - Исполком сам вправе
решать подобные вопросы. Только и всего.
И вот новость: улица Жданова стала-таки улицей Эсперанто.
Какой и была до 1947 г. Сейчас горжилкомхоз заказывает новые
таблички, почтамт вносит изменения в адреса - идет техническое
обеспечение принятого решения.
[Литературная газета. 07.09.1988.]
Создателю эсперанто
Еще одно место в белорусском городе Гродно отныне будет связано
с памятью медика и ученого Людвика Заменгофа - создателя
международного языка эсперанто. Решением городских властей его
имя присвоено новой улице, расположенной в поселке Южный.
Людвик Заменгоф проживал в Гродно в 1893-1897 годах в старинном
здании на нынешней улице Кирова. Об этом напоминает
мемориальная доска, установленная здесь несколько лет назад.
Кстати, надпись на ней сделана на двух языках - белорусском и
эсперанто. Любопытно и то, что место жительства ученого
установлено по данным о переписи населения, проведенной
в городе в 1895 году, - соответствующие бумаги сравнительно
недавно найдены в Центральном государственном историческом
архиве. Ученый числился в штате вольнопрактикующих врачей при
Гродненском губернском правлении.
БелТА.
[Вечерний Минск. 11.08.1998.]
В Лиепае будет восстановлена улица Эсперанто
Лиепая, 27 ноября 1998, BNS. Лиепайская дума решила
восстановить историческое название улицы Спартака - улица
Эсперанто. Это сделано по предложению Латвийской ассоциации
эсперанто.
В Лиепае в свое время активно действовало движение эсперанто,
проводились вечера поэзии, на эсперанто ставились театральные
постановки. В настоящее время в Лиепае также действует движение
эсперанто, к нему подключилась также исполнительница фольклора
Айста Пумпуре (Austra Pumpure).
Предложение было связано с тем, что в июле будущего года
в Латвии пройдут Дни эсперанто Балтии. Возможно, они будут
проведены в Лиепае.
Baltic News Service.
Урок 12
Лексика
aparato (прибор), (аппарат)
besto (животное)
bezoni (нуждаться), (иметь потребность) (mi bezonas (мне нужно))
bruna (коричневый)
cxemizo (рубашка)
desegni (рисовать), (чертить)
direkto (направление) (direkti (направлять), (управлять))
egala (равный), (одинаковый)
ekspozicio (выставка)
elekti (выбирать), (избирать)
fabelo (сказка)
fako (отдел), (отделение); (специальность), (отрасль)
flava (желтый)
fraulo (холостяк), (неженатый) (fraulino (девушка))
globo (шар)
griza (серый)
gusto (вкус) (gustumi (пробовать на вкус))
halti (остановиться)
hela (светлый), (яркий)
kajero (тетрадь)
kisi (целовать)
konkurso (соревнование), (конкурс)
kovri (покрыть), (закрыть)
krajono (карандаш)
laca (усталый)
lino (лен)
najbaro (сосед)
ordo (порядок)
(ordigi (привести в порядок), (упорядочить), (устроить))
pagi (платить)
pentri (рисовать (красками))
perdi (потерять)
plumo (перо)
pluvo (дождь)
printempo (весна)
razi (брить)
robo (платье)
servi (служить)
signo (знак), (признак) (supersigno (надстрочный знак))
supro (верх), (вершина)
sxuoj (ботинки), (туфли)
tajpi (печатать на машинке)
taugi (годиться)
universala (универсальный), (всеобщий), (всемирный)
vintro (зима)
Без перевода: gimnastiko, ilustri, kaso, kostumo, spektaklo.
Грамматика
12-1. Предлоги: lau (по), (согласно), (в соответствии с); po
(по) (употребляется с числительными и с другими количественными
словами); anstatau (вместо); malgrau (несмотря на); lau via
peto (по вашей просьбе); Sxi vestas sin lau la lasta modo (Она
одевается по последней моде); Agi lau sia placxo (Действовать
по своему усмотрению); Venu laueble pli rapide, mi atendas
(Приезжай как можно быстрее, я жду); po kvin (по пять); Ili
venis po grupoj (= pogrupe) (Они пришли группами); anstatau mi
(вместо меня); Agu anstatau perdi la tempon senrezulte
(Действуй, вместо того чтобы терять время безрезультатно);
Elektu amikon ne rapidante, ankorau malpli rapidu anstatauigi
lin (B. Franklin) (Выбирай друга не спеша, еще меньше торопись
променять его); Ankorau ne estis tia nokto, kiun ne
anstatauus mateno (Еще не было такой ночи, которую не сменило
бы утро); Mi esperas, ke, malgrau cxio, ni plu restos geamikoj
(Я надеюсь, что, несмотря ни на что, мы и дальше останемся
друзьями).
Предлоги cxirkau (в значении (приблизительно)) и po, относясь
к числительному, играют роль наречий, а потому не влияют на
падеж существительного, перед которым стоит числительное: Mi
pagis cxirkau dek rublojn. Oni donis al cxiu po du krajonojn.
12-2. Союзы: ju (mal)pli ... des (mal)pli (чем больше/меньше ...
тем больше/меньше): Ju pli mi lernas, des pli mi vidas, ke mi
devas ankorau lerni.
12-3. Частицы: ja (ведь), (же); jen ... jen (то ... то).
12-4. Числительное ambau (оба) не изменяется по числам и
падежам: Rigardu per ambau okuloj! (Смотри в оба (глаза)!)
12-5. Наречие jxus (сейчас), (только что): Mi jxus venis.
12-6. Безличные глаголы употребляются без подлежащего. Ими
обозначаются явления природы: pluvas (нельзя сказать *gxi
pluvas или *oni pluvas), negxas, sunas, matenigxas, estas
varmege, и выражаются различные отношения к происходящему:
okazas ke, povas esti ke, sxajnas, estas eble (eblas), estas
grave (gravas), estas necese (necesas), estas utile (utilas),
estas certe ke, estas bone, estas versxajne; Okazas, ke
prisilenti estas pli bone, ol diri; Kiu mem amas neniun, tiun,
sxajnas al mi, ankau neniu amas (Demokrito); Ne eblas cxiam
esti heroo, sed cxiam eblas resti homo (J. W. Goethe/GjOte); Ne
necesas nigrigi la nigran, gxi jam estas nigra (S. Burin).
Словообразование
12-7. Суффикс -ing- образует существительные, обозначающие
предмет, в который что-либо вставлено концом: plumingo (ручка),
piedingo (стремя).
12-8. Суффикс -cxj- образует уменьшительные мужские имена:
Viktoro - Vicxjo, Mikaelo - Micxjo, Boriso - Bocxjo.
Суффикс -nj- образует уменьшительные женские имена: Faina -
Fanjo, Lidia - Lidinjo, Larisa - Larinjo.
При добавлении этих суффиксов слово отсекается в удобном для
произношения месте. Иногда они употребляются в словах,
обозначающих близких родственников и дорогих людей: pacxjo
(папа), panjo (мама), avinjo (бабушка), filinjo (доченька),
karulinjo (дорогая), (милая); Flanken, fracxjo! (Посторонись,
братец!)
Словоупотребление
12-9. Чтобы избежать повторения одного и того же
существительного, его можно заменить местоимением tiu: La
fraulino kun la bluaj okuloj estas bela, sed tiu (= la
fraulino) kun la brunaj (okuloj) placxas al mi pli (multe).
12-10. Для логического выделения подлежащего или дополнения
используются:
а) особая конструкция, в которой группа подлежащего или
дополнения помещается между словами estas и kiu(j) и которая
ставится в начале предложения; выделяемое слово употребляется
в именительном падеже, а его предлог или окончание -n
присоединяется к слову kiu: Petro kaj Paulo enmanigis al Maria
rugxajn rozojn - Estas Petro kaj Paulo, kiuj enmanigis al
Maria rugxajn rozojn; Estas Maria, al kiu Petro kaj Paulo
enmanigis rugxajn rozojn; Estas rugxaj rozoj, kiujn Petro kaj
Paulo enmanigis al Maria; Estas mi, kiu devas danki vin (Это
я (именно я, я сам) должен благодарить вас);
б) слова nome и gxuste в значении (именно) (Nome mi devas danki
vin; Gxuste al vi mi parolas);
в) изменение порядка слов (Vin devas danki mi);
г) логическая интонация (_Mi_ devas danki vin).
Текст
Nova magazeno
- Mi gxojas revidi vin, Ninjo! Kien vi direktas vin?
- Mi legis en la hieraua vespera jxurnalo, ke oni jxus
malfermis novan universalan magazenon. Mi volus rigardi gxin.
- Kie gxi estas?
- Tute proksime: apud la sekva trolebusa haltejo, antau la
sportpalaco. Cxu vi ne kontrauas, se mi invitos vin tien?
- Al mi estas egale, cxar nun mi nenien rapidas. Bone, ni
kuniru! Des pli, ke mi bezonas acxeti kelkajn ajxetojn.
- Ni komencu de cxi tie! Mi volus vidi vintrajn kaj printempajn
paltojn. Jen tre bela palto, kiel cxe mia najbarino. Kia
bedauro, ke gxi estas iom tro helkolora!
- Mi dume acxetos dikajn kajerojn kaj cxirkau dek krajonojn.
Fraulino, kiom kostas la kajeroj?
- Ili kostas po dek rublojn. Bonvolu pagi en la kason. Cxu vi
volus preni globkrajonon au plumingon?
- Mi prenos ambau. Kaj anstatau la kajeroj kun la flavaj
kovriloj, bonvolu doni al mi tiujn kun la grizaj kovriloj.
Estas la griza koloro, kiu precipe placxas al mi.
- Andrecxjo! Atendu iomete, ne kuru! Kien vi malaperis?
- Mi perdis vin. Kie do vi estis?
- Supre. Mi jam trarigardis la tutan etagxon kaj konas gxin de
"a" gxis "zo". Cxu vi cxion acxetis?
- Jes, cxio estas en ordo. Mi vidis laumodajn linajn cxemizojn
kaj brunajn hungariajn kostumojn, sed mi ne kunhavas tiom da
mono. Laueble, mi acxetos alifoje. Tamen tion mi faros nek
hodiau, nek morgau. Cxu vi elektis ion?
- Mi acxetis malhelajn sxuojn. Ju pli mi rigardas ilin, des pli
ili placxas al mi.
- Vere, tre praktika kaj nemultekosta acxetajxo! Ili estas
bonaj por pluva vetero. Rigardu, mi neatendite trovis por mia
fratinjo belegan ilustritan libron kun fabeloj pri bestoj. Ja
fabeloj estas sxia plej sxatata legajxo.
- Mi sercxadis someran robon, rigardis jen unu, jen alian,
tamen mi neniel povas trovi ian lau mia gusto. Nenio farebla!
- Mi vidis multe da bonaj ajxoj. En la apudaj fakoj estas
elektroraziloj "Agidel", fotoaparatoj "Zenit", porteblaj
televidiloj, malpezaj dormosakoj. Mi vidis ankau germanian
tajpilon "Erika" kun supersignoj: gxi taugas por tajpi en
Esperanto. Necesas pripensi, kion acxeti pli frue.
- Malgrau tio, ke ni estas cxi tie nur horon, mi jam lacigxis.
- Do ni iru! Interalie, en cxi magazeno estas bonega
priservado.
- Kion vi faros hodiau plue?
- Mi tuj iros al la ekspozicio de pentrajxoj kaj desegnajxoj
kaj vespere mi televidos gimnastikan konkurson, poste
auskultos muzikon. Sed vi?
- Mi havas bileton por la spektaklo "Kiso de Cxanita".
- Kial ni ne vizitu morgau Nikolaon? Laudire, li ekmalsanis.
- Memkompreneble, ni iru! Samtempe mi redonos al li librojn,
kiujn mi prunteprenis de li por legado: "Tutmonda sonoro", "Cxu
li venis trakosme?", "La monto". Krome mi volus peti de li
aliajn librojn: "Kiel akvo de l' rivero", "Metropoliteno" kaj
"Koloroj". Do bonvolu telefoni al mi en laborejon, kaj ni
decidu pri la tempo.
- Cxion bonan!
- Same al vi!
Задания
12.1. Что означают следующие слова?
legejo
sxuisto
kasisto
gimnastikisto
malantaua
cxiudimancxa
dekomence
eksterkonkursa
lauplane
plifortigi
transiri
travintri
gelernantoj
memlerninto
elektonta
elektota
bezonata
sunbrunigita
diablajxo
ekpluvis
pluveti
redaktorino
litkovrilo
plenumigxi
ambauflanka
alpagi
repagi
neelparolebla
anstatauigebla
submeti
surmeti
altulacxo
aneco
arigxi
superakvego
elektema
pentrinda
cigaredingo
cigaredujo
nerazita
forrazi
enujigi
interkisi
jxusa
perlabori
senlaca
senigxi
fakulo
fotokonkurso
autoturismo
pohora pago
kromgusto
lauforta
12.2. Переведите сочетания:
Plena ilustrita vortaro de Esperanto
legi anstatau labori
lau lia deziro
lau mia vidpunkto
lau sxia promeso
karaktero lau vetero
malgrau la alta kosto
acxeti po kvar krajonojn
skribi leteron post letero
inter du militoj
atendi gxis la printempo
veturi sen bileto
telefoni antau ol veni
amo de infanoj al legado
cxe la angulo de la strato
el kio gxi estas farita?
batali por la patrujo
en vintro
je kvin kilometroj pli malproksime
paroli cxirkau unu horon
sub la suno
ekster kontrolo
super la enirejo
dank' al ilia sperto
pasi preter la haltejo
mi volas nenion krom tio
laca pro laboro
halti por iom ripozi
vesto kontrau pluvo
transdoni pere de najbaro
ekde la elektigxo
bezono de la homaro pri komuna lingvo
okaze de la cxampionigxo
enamigxi al bela fraulino
12.3. Переведите фразы:
Lau la frukto oni arbon ekkonas.
Ni acxetis po du cigaredingojn kaj po unu cigaredujon.
Nenio anstatauas la sanon.
Bona matenmangxo ne anstatauas bonan tagmangxon.
Baldau ni anstatauigos la nigran-blankan televidilon per la kolora.
Eventoj okazas mem, malgrau tio, ke oni prisilentas ilin (Sofoklo).
Ju pli da havo, des pli fa pravo.
La homo estas des pli felicxa, ju malpli da bezonoj li havas.
Ja koni bone la homon signifas koni sin mem (Sxekspiro).
Jen ekbatos tre rapide, jen ekhaltos mia kor'.
Matenas, vesperas - la tag' malaperas.
Ne valoras perdi la tempon por tio!
Estas al mi tre agrable, ke mi havas nun okazon saluti vin.
Sxi jxus faris matenan gimnastikon
kaj tuj iros en la bancxambron por lavi sin.
Nenio farigxas tuj.
La ricxeco povas veni al ni, sed estas ni mem,
kiuj devas iri al la sagxeco (E. Young/Jung).
Hodiau supre, morgau malsupre.
La plej perdita el cxiuj tagoj estas tiu,
kiam ni ne ridis (S. Cxamfort/SxamfOr).
Ni komencas ami tion, kion ni havas, nur kiam ni gxin perdas.
Oni ne povas perdi tion, kion oni ne havas.
El ies monujo estas facile pagi.
Por la bono oni pagas per bono.
Senpaga estas nur la morto, sed gxi kostas la vivon.
Inter du malbonoj necesas elekti la malplej grandan (Aristotelo).
Cxio ordigxos!
Kiu ne havas hararon, ne bezonas kombilon.
Pli bone sagxa malamiko, ol malsagxa amiko.
Cxiu havas sian guston.
Neniu povas esti cxioscia, nek cxiopova (Vergilio).
Pro malgranda eraro okazas grandaj malfelicxoj.
La homo bezonas du jarojn por lerni paroli
kaj sesdek jarojn por lerni silenti (R. Gamzatov).
Kaj jen la fino de la fabelo.
Ni ne tiom bezonas helpon de amikoj, kiom la certecon,
ke ni gxin ricevos (Demokrito).
Se vi ne volas, ke malamiko eksciu vian sekreton,
ne malkovru gxin ecx al amiko (Kabus).
Pli valoras paco malbona, ol malpaco plej bona.
Se brulas nenio, fumo ne iras.
Pluvo en aprilo - por la tero utilo.
Tro elektema ricevas nenion.
Kiu tro rapide saltas, tiu baldau haltas.
Por cxiu ago venas la tempo de pago.
Ofte rideto helpas al peto.
12.4. Переведите на эсперанто:
Вы хотите посмотреть новый журнал мод,
который я получила из Парижа от своей подруги
...Закладка в соц.сетях
