Купить
 
 
Жанр: Учеба

Уроки Эсперанто

страница №6

, sed iom post iom oni alkutimigxas kaj ecx
ne volas elakvigxi. La sablo estas varmega, super la kapo lumas
la suno. Mi kusxas sursable kun fermitaj okuloj. Tra la silento
estas audata en la oreloj nur la maro, kiu batas kontrau la
bordon.

- Kiom da tempo vi pasigis tie?

- Tri plenajn semajnojn. La tagoj sekvadis unu post la alia, mi
forgesadis ilin kalkuli kaj foje mi kun miro rimarkis, ke mia
tempo preskau finigxis. Kion fari! Restis nur acxeti diversajn
nigramarajn memorajxojn. Ekde la dek-naua de augusto mi jam
estis en la laborejo. Versxajne, ankau vi bone ripozis, cxu
ne?

- Ne tro bone.

- Kial do? Kio okazis al vi?

- La kuracisto tiam trovis, ke mia koro estas iom malsana.
Necesis acxeti vojagxkarton en sanatorion. Tie mi estis bone
kuracata, trinkis kuracilojn. Dank' al tio mi, tamen, rapide
resanigxis.

- Sekve, ankau via somera vojagxo estis sukcesa?

- Entute jes. Kiel vi vidas, cxio pasis sukcese. Nun mi denove
turismas. La venontan sabaton ni eksterurbigxos por rigardi
cxevalkuradon. Cxu ankau vi volus veturi kun ni?

- Jen bona ideo! Dankon, ke vi diris al mi pri tio! Povas esti,
sed dume mi ne scias, cxu mi veturos. Se vendrede ni
intervidigxos, do ni priparolos tion. Au mi sciigos pere de
Andreo.

- Decidite! Nu, fartu bone! Saluton al miaj eksaj
kunlaborantoj!

- Gxis!

Задания

9.1. Что означают следующие слова?

ekpensi
verdeta
gefiloj
arbaristoj
silentulo
kontrauulo
cxirkaumonda
kontrolado
memkontrolo
nepripensita
senmove
supera
malluma
eksedzigxo
informejo
pedagogino
trograndigi
interbatigxi
duonplena
reskribi
alilingva
antauiri
apudborda
cxiufoje
iufoje
multfoje
kelkfoje
alkutimigi
dekutimigxi
kunvojagxanto
samstratanoj
brosado
okazintajxo
nelogxata
tenilo
malgravajxo
almangxajxo
eksterajxo
enkapigi
peranto
plia
postrestajxo
sunsubiro
surscenigi
cxemaro
tromangxi
transloki
transkapigxi
plenmano
cxirkauajxo
helpa
helpanta
denove
malplena
neplena
mirinfano
adresanto - adresato
ekzamenanto - ekzamenato
rekomendanto - rekomendato - rekomendito

9.2. Переведите сочетания:

dank' al la heroajxo
ekde la infanagxo
informigxi pere de specialisto
pripensi cxiujn "por" kaj "kontrau"
la teatro estas kontrau ni
bati kontrau la tablon
tio estas super miaj fortoj
kuri trans la straton
veturi sur sxipo
grupo da turistoj
respondi post semajno
cxirkau la tendaro
antau la vojagxo
sub arbo
apud la bordo
de mateno gxis vespero
en la sekva tago
hundo kun longaj oreloj
bordo ricxa je sablo
li faris tion el amo al sxi
audi tra la dormo
per helpo de vortaro
reveni sen acxeti panon
esti ekster si
kompreni cxe la tria fojo
cxe tia vetero
dum mia foresto
okaze de la jubileo
peto de la filo al la patro pri helpo
paroli inter la dentojn

9.3. Переведите фразы:

Se iu el vi ankorau ne povas paroli Esperante, do li baldau povos.
Silentu au diru ion, kio estas pli bona, ol silentado.
(N. V. Sxelgunov).
Nenia malbono sen ia bono.
Vi jam estas ie malproksimege, je miloj da kilometroj de mia urbo.
Kaj mi scias, ke mi al vi placxas, kiel iam vi placxis al mi.
Ni atendu iomete por fari pli rapide! (F. Bacon/BEkon).
Ial mi rememoris vin.
Se vi povas, helpu min iel.
Oni cxiam forte troigas sian sagxon kaj ies ricxon.
Neniam oni povas havi tro multe da amikoj.
Mi estis oficvojagxe en Moskvo ekde la 28-a de junio
gxis la 18-a de julio kaj venos tien denove la 1-an de aprilo.
Neniu estas forgesita kaj nenio estas forgesita (O. F. Berggolc).
Dirite - farite.
La komencita laboro gravas pli, ol komencota laborego.
La apetito venas dum mangxado (F. Rabelais/RablE).
Sonorado al li venas, sed de kie - li ne komprenas.
Foresto de novajxoj estas bona novajxo.
Kiam la homo estas plena de vivo, li ne demandas, kial li vivas;
li vivas por vivi, cxar la vivo estas diable bona ajxo!
(R. Rolland/RolAn).
Trovi la kialon de la malbono estas preskau la samo,
kiel trovi kuracilon kontrau gxi (V. G. Belinskij).
La tempo estas la plej bona kuracisto (Menandro).
Estu lumo!
Ni transiru al la afero!
Li faris sian lastan translokigxon.
Kiu havas orelojn, tiu audu!
La muroj havas orelojn.
Tra unu orelo eniras, tra la alia eliras.
La virino amas per la oreloj, la viro - per la okuloj.
La instruisto laboras super la plej grava problemo -
li formas la homon (M. I. Kalinin).
Dufoje oni ne vivas, tamen estas multe da tiaj homoj,
kiuj ecx unu fojon ne scipovas vivi (P. Ru"ckert/RjUkert).
La sano ne estas cxio, sed sen sano cxio estas nenio.
El hodiauo morgau farigxos historio.
Estas homoj, kiuj parolas unu momenton antau ol ekpensi
(J. La Bruye`re/LabrjujEr).

La homo neniam estas tiel felicxa au malfelicxa,
kiel tio sxajnas al li mem (F. La Rocxefocauld/LarosxfukO).
Se vi ne scias, kion fari, faru nenion.
Ne havante, oni petas; ricevinte, forjxetas.
Se vi trinkas vinon, pensu pri sekvoj (Firdousi).

9.4. Переведите на эсперанто:

Международный детский лагерь Артек находится на берегу Черного моря.
Сюда приезжают дети из различных стран мира.
Артек - это страна детского счастья.
Нельзя забыть его вечнозеленые деревья, горячее солнце,
синее-синее море, белые корабли у далекого горизонта.
Дети бегают, играют в мяч, поют, плавают, лежат под солнцем,
занимаются спортом.
Вечером обычно смотрят кинофильмы или концерты.
Врачи проверяют здоровье ребят.
Для тех, кто отдыхает в лагере не летом, имеется школа.
Кажется, что время в Артеке проходит очень быстро.
Ребята уезжают полные радости.
Они подружились и непременно будут писать друг другу.

9.5. Расскажите, как вы провели отпуск или каникулы или
составьте диалог по одной из ситуаций: а) вы обмениваетесь со
своими товарищами впечатлениями о проведенном отпуске (все ли
хотят повторить маршрут? Куда бы вы хотели поехать в следующий
отпуск?); б) о самом интересном из вашей поездки вы
рассказываете своим друзьям (а раньше с вами происходили
какие-нибудь истории во время отпуска?); в) вы впервые отдыхали
у моря и обмениваетесь впечатлениями с товарищем, который
отдыхает у моря каждый год.

Совет

Вы уже заметили, что уровень вашего пассивного владения языком
(понимание слов, фраз, текстов) весьма высок. Но уровень
активного владения языком (перевод с русского на эсперанто,
рассказ, беседа) еще оставляет желать лучшего. И неудивительно:
во-первых, это вообще труднее, во-вторых, требует большой
практики. Поэтому, используя весь материал, изученный в девяти
уроках, повторите все упражнения типа упражнений 9.4 и 9.5.
Старайтесь побольше беседовать на изученные темы.

Приложения

Языковая игра "Винительный падеж"

Ведущий берет текст (можно даже изученный) и вычеркивает в нем
все окончания -n. Играющим следует восстановить окончание
винительного падежа там, где это необходимо.

Общее соглашение
(Заключено в 1973 г. на Всемирном конгрессе миролюбивых сил, Москва)

Всемирный Совет Мира (ВСМ) и Международный комитет Движения
эсперантистов за мир во всем мире (МК МЭМ),

исходя из необходимости объединения всех общественных сил,
борющихся за мир,

принимая во внимание, что МЭМ объединяет тысячи эсперантистов
в разных странах, участвует в главнейших кампаниях,
организуемых ВСМ, публикует периодические журналы "Paco" и
"Pacaktivulo",

признавая, что объединение двух движений послужит усилению
борьбы за мир путем облегчения контактов между сторонниками
мира в различных странах, равно как и обмену опытом между ними,

заявляют о своем решении ввести в обычай взаимное
сотрудничество, включая осведомление о своей деятельности и
достижениях, обмен соответствующей информацией, практику
взаимных приглашений на международные конгрессы, конференции
и т.д.

ВСМ и МК МЭМ рекомендуют всем национальным, областным и местным
комитетам мира и всем национальным секциям, группам и
представителям МЭМ взаимные постоянные контакты, имея в виду
возможно более широкое использование международного
вспомогательного языка эсперанто с целью усиления международных
связей и вовлечение эсперантистов в активную работу
организаций, занимающихся защитой мира.

Мы просим все организации сторонников мира и все организации
МЭМ сообщать нам периодически о своей деятельности.

От ВСМ
Ромеш Чандра
Генеральный секретарь

От МЭМ
Никола Алексиев
Председатель

[М. И. Исаев. Язык эсперанто. М., 1981, с. 63.]

Урок 10

Лексика

angulo (угол)
bedauri (сожалеть)
bonvolu (bon-volu) (будьте добры), (пожалуйста)
cigaredo (сигарета)
cxefa (главный), (основной)
(cxefe (главным образом),
cxefo (глава), (шеф), (начальник), (руководитель))
dauri (длиться), (продолжаться)
diskuti (обсуждать)
efektiva (действительный)
(efektivigi (сделать действительным), (осуществить))
ekzemplo (пример)
erari (ошибиться)
esperi (надеяться)
evento (событие)
evidenta (очевидный) (evidentigxis, ke (оказалось, что))
evolui (развиваться)
flanko (сторона), (бок)
fumi (курить), (дымить(-ся))
hotelo (гостиница)
insigno (значок)
jxurnalo (газета)
katedralo (собор), (храм)
klopodi (стараться), (хлопотать), (заботиться), (ходатайствовать)
kolekto (собрание), (коллекция)
koloro (цвет)
konduki (вести)
korespondi (переписываться)
mastro (хозяин), (владелец)
mezo (середина)
monto (гора)
negxo (снег)
okupi (занимать)
paco (мир), (покой)
pardoni (извинить), (простить)
partopreni (parto-preni) (принимать участие)
persono (личность), (лицо), (человек)
popolo (народ)
prava ((он) прав)
prelego (доклад), (лекция)
promesi (обещать)
prunte (взаймы)
rekta (прямой)
revuo (журнал), (обозрение)
ridi (смеяться)
samideano (sam-ide-ano) (единомышленник), (коллега), (товарищ)
(традиционное обращение у эсперантистов),
(последователь идеи международного языка эсперанто)
scienco (наука)
sendi (послать)
sercxi (искать)
signifi (значить)
sperta (опытный)
stelo (звезда)
sxtato (государство)
trankvila (спокойный)
turo (башня)
unio (союз)
utila (полезный)
vojo (путь), (дорога)

Без перевода: cirko, galerio, kosmo, Kremlo, metro(politen)o,
stadiono.

Грамматика

10-1. Союз kvankam (хотя): Somere mi libertempis en Krimeo apud
Sudak, kvankam mi preferas libertempi en Esperanto-tendaro.

10-2. Допускается, особенно в поэзии, употребление апострофа
вместо окончания -o, что не ведет к изменению места ударения.
Сочетания -oj, -on, -ojn не заменяются апострофом. Скопление
согласных при замене гласного на апостроф нежелательно. Также
допустима сокращенная форма артикля, прежде всего если перед
ним стоит предлог, оканчивающийся на гласный: Unu, du, tri,
kvar - kaj finita la far'; For de l' okuloj - for de l' koro;
Cxiu iras, kiel sagx' al li diras.

10-3. В именной части составного сказуемого значение
творительного падежа русского языка в эсперанто передается
именительным падежом без предлога: (Он был студентом) Li estis
studento; (Море было голубым) La maro estis lazura; (Мальчик
стал мужчиной) La knabo igxis viro; (Я встал отдохнувшим) Mi
ellitigxis ripozinta; (Она осталась одинокой) Sxi restis sola;
(Он только кажется простаком) Li nur sxajnas simplulo;
(Счастливому все кажутся счастливыми) Al la felicxulo cxiuj
sxajnas felicxaj; (Она ушла веселой) Sxi foriris gaja; (Я помню
его ребенком) Mi memoras lin infano; (Я нахожу ее решение
правильным) Mi trovas sxian decidon gxusta; (Она описала его
умным и красивым) Sxi priskribis lin sagxa kaj bela; (Я назвал
его товарищем) Mi nomis lin kamarado; (Жизнь сделала меня
опытным) La vivo faris min sperta; (Веселое сердце делает лицо
веселым) La gaja koro igas la vizagxon gaja.

Словообразование

10-4. Суффикс -uj- означает:

a) "вместилище": monujo (кошелек), lavujo (умывальник), ujo
(вместилище), (сосуд);

б) "страна, в которой преимущественно проживает одна нация":
Bulgarujo (Болгария), patrujo (отечество), (родина); в этом
значении чаще употребляется суффикс -i-: Bulgario или слово
lando: Pollando (Польша), Svislando (Швейцария);

в) "плодовое дерево или кустарник": fruktujo = fruktarbo,
rozujo (розовый куст).

10-5. Суффикс -em- означает "склонный к чему-либо, любящий
что-либо": laborema (трудолюбивый); forgesema (забывчивый);
silentema (молчаливый); helpema (отзывчивый); emo (склонность),
(влечение); mi emas (мне хочется); Mallaboremaj homoj cxiam
deziras ion fari (L. Vauvenargues/VovenArg).

10-6. Суффикс -ind- означает "достойный, заслуживающий":
mirinda (удивительный); memorinda (достойный памяти),
(памятный); dankinde (достойно благодарности); indo
(достоинство); Ne indas ecx paroli pri tio! (Не стоит даже
говорить об этом!); La vivo estas belega kaj mirinda
(V. V. Majakovskij); Kio ne estas leginda pli ol unu fojon, tute ne
estas leginda (K. Weber/VEber) (Что не заслуживает прочтения
более одного раза, совершенно не заслуживает прочтения).

10-7. Приставка mis- означает "ошибочность, неправильность,
неуместность": misaudi (ослышаться); miskompreno
(недоразумение); misfaro (проступок); Ekde la junaj jaroj lernu
pardoni misfarojn de la proksimulo kaj neniam pardonu viajn
misfarojn (A. V. Suvorov).

Словоупотребление

10-8. Слово bonvolu требует после себя глагола с окончанием -i:
Bonvolu fari tion rapide.

Текст

Cxu vi parolas Esperante?

- Pardonu, sinjoro, mi vidas sur via vesto insignon kun
verdkolora steleto. Cxu tio signifas, ke vi parolas Esperante?

- Jes, efektive. Sed bonvolu paroli nerapide, cxar mi estas
esperantisto-komencanto.

- Mi estas el Italujo. Mi estas partoprenanto de la internacia
scienca kongreso.

- Mi legis pri gxi en la jxurnalo "Izvestija" kaj en la revuo
"Ogonjok".

- La kongreso dauras jam kvin tagojn. Venis diverslandaj
personoj el cxiuj partoj de l' mondo... Kiu estas via nomo,
sinjoro?

- Bonvolu nomi min ne sinjoro, sed kamarado au samideano. Mia
nomo estas Andreo.

- Mi tre gxojas, ke mi povas konatigxi kun rusia esperantisto.
Mi nomigxas Georgo.

- Cxu vi estas en nia cxefurbo unuafoje?

- Jes, gxuste. Tamen mi esperas ree veni en Rusion kiel turisto
meze de la venonta jaro. Tiam mi estos mastro de mia tempo, mi
povos trankvile pririgardi diversajn angulojn de via grandega
lando, konatigxi ankorau pli proksime kun via pacema kaj
amikigxema popolo.

- Cxu vi parolas ruse?

- Bedaurinde, ne. Kvankam mi iomete studis la rusan lingvon,
tamen mi ne komprenas gxin suficxe. Ecx la itala-rusa
frazlibro, kiun mi prunteprenis antau la forveturo, ne multe
helpas min.

- Kiel do vi trovas vojon en Moskvo?

- Kun malfacilo. Ekzemple, antauxierau mi longe sercxadis
mian hotelon. Poste evidentigxis, ke mi devojigxis: en iu
malrekta strateto mi erare iris ien en alian flankon. Nu, miaj
samgrupanoj ridegis pri mi! Jen al kiaj misajxoj alkondukas
nekonado de la lingvo!

- Cxu vi multon vidis en Moskvo?

- Suficxe multe, cxar mi estas fru-levigxema. Ekzemple, mi
vidis Kremlon, katedralon de Vasilij Blajxennij, Rusian Sxtatan
Bibliotekon, Grandan teatron, metroon, hotelon "Kosmo",
televidan turon en Ostankino, Tretjakovan bildgalerion, parkon
de kulturo kaj ripozo "Gorjkij", stadionon en Lujxniki, cirkon,
centran domon de literaturistoj, novajn logxdistriktojn
Jasenevo, Cxertanovo, Birjulovo kaj, certe, Moskvan
Esperanto-klubon.

- Tamen vi sukcesis vidi multon!

- Ne tre. La cxefa celo de mia vojagxo estas la kongreso. Do mi
klopodas utiligi la tempon cxefe por auskulti prelegojn,
diskuti dum kaj ekster kunsidoj kun spertaj
specialistoj-kongresanoj pri la evoluo de nia scienco. La
kongreso estas grava evento, kaj necesas plene utiligi gxin,
cxu ne?

- Vi pravas. Sekve, vi estas okupita cxi tie?

- Certe, tre okupita... Cxu vi deziras cigaredon?

- Dankon, mi ne fumas.

- Se ne, do ne... Cxu vi kolektas ion?

- Jes, bildkartojn pri montoj. Mi ekkolektis ilin post mia
neforgesebla turista marsxo en Kaukaza montaro.

- Bonvolu doni al mi vian adreson. Mi iam sendos al vi
bildkartojn pri negxoplenaj Alpoj. Povas esti, ni
ekkorespondos, cxar ankau mi sxatas montojn. Nia tuta familio
okupigxas pri la monta turismo, ecx la sesjara fileto.

- Tio estus bonega! Mi estas danka al vi. Mi promesas nepre
skribi.

- Ne dankinde. Al mi estis tre agrable konatigxi kun vi.

- Mi deziras al vi fruktodonan laboron en la kongreso!
Felicxan vojon!

- Multajn sukcesojn al vi!

Задания

10.1. Что означают следующие слова?

pacmovado
travivi
organizanto
ekridi
priridi
monteto
sciencisto
mastrino
eldonejo
florejo
florujo
skribilujo
Rusujo
cxiuflanka
aliflanke
kontraustari
multpromesa
plibeligi
travojagxi
translogxigxi
malsagxajxo
montarano
diskutata
manskribita
malsanema
ekonomiema
enamigxema
kusxemulo
misskribo
misa
duonmalfermi
renovigi
samtempulo
alkonduki
apudmara
cxiama
ekstere
enpensigxinte
interhelpo
deflankigxi
nedezirinde
daurigota
antaukalkulo
senpere
pravigi sin
subkompreni
diverskolora
negxblanka
desurmonte
neforsendita letero
cxefkuiristo
rektlinia
kolormuziko
scienca kunlaboranto
lumturo

10.2. Переведите сочетания:

sur la monto
dum prelego
post diskuto
antau la komencigxo
vivi en paco
plenigxi per akvo
ekde hierau
dank' al via rimarko
peti pardonon de la kamarado (= peti la kamaradon pri pardono)
sub felicxa stelo
kun bedauro
okaze de la evento
trans la montoj
cxirkau la tagmezo
sperta pri la radiotekniko
okupigxi pri la scienco
esperi pri plibono
memore pri nia interkonatigxo
temperaturo super nulo
sercxi tra la arbaro
jaroj da felicxo
gxis kiam?
ami el tuta sia koro
sidi sen movigxi
flanko cxe flanko
forveturi por cxiam
doni monon kontrau acxetajxo
inda je atento
ema al vojagxoj
veni en vagonaro
urbeto apud Tasxkento
logxi cxi tie ekde la 1965-a jaro

10.3. Переведите фразы:

Vi sekrete vorton diros, gxi tra l' tuta mondo iros.
Via belo min senigis de trankvil'.
Por ke lingvo estu tutmonda, ne suficxas nomi gxin tia (L. Zamenhof).
Mi vin nomas mia stelo.
Li memoris sxin tia, kia li volis sxin memori.
En bona mangxujo ecx la mangxajxo sxajnas pli bona.
Homo sen patrujo ne havas amikojn.
Rumanujo estas tre bela turisma lando.
En la 1983-a jaro en Budapesxto, cxefurbo de Hungario,
okazis internacia kongreso de esperantistoj
kun preskau 5000 partoprenintoj.
La vorto "morgau" estas elpensita por homoj nedecidemaj
kaj por infanoj (I. S. Turgenev).
Laboro donas panon, mallaboremo - malsanon.
Emo al gxojo kaj al espero estas vera felicxo (D. Hume/Hjum).
Cxio cxi estus ridinda, se ne estus tiel malgaja (M. J. Lermontov).
Kio estas dirinda, estas auskultinda.
La homo indas tiom da homoj, kiom da lingvoj li konas
(Karlo la Kvina).
Pli bone estas demandi dekfoje, ol misiri unufoje.
Ne sercxu la tagmezon je la kvara horo!
Kiu sercxas, tiu trovas.
Ni lernu ne per niaj eraroj, sed per ies eraroj!
Julio kaj augusto ne dauras cxiam.
Pli bone bedauri pri tio, kio estas farita,
ol pri tio, kio ne estas farita.
Utiligu la tempon estantan, antauvidu estontan, memoru estintan!
Estas multe pli facile erari plene, ol duone (J. W. Goethe/GjOte).
Kiu cxiam ridegas, estas malsagxa,
kiu neniam ridegas, estas malfelicxa.
Kiam tio, kion ni longe atendadas, fine alvenas,
gxi sxajnas al ni neatenditajxo (M. Twain/Tvejn).
Espero estas bona matenmangxo, sed malbona vespermangxo
(F. Bacon/BEkon).
Kiu kuras tro rapide, ne kuras longe.
Plej bone ridas, kiu laste ridas.
Kiam la viroj estas kune, ili auskultas unu la alian;
kiam la virinoj estas kune, ili rigardas unu la alian.

Per Esperanto por la mondpaco!

10.4. Переведите, обращая внимание на творительный падеж:

Кто не имел в жизни трудностей, никогда не будет настоящим человеком.
Надо жить так, чтобы каждый прожитый день казался новым
(С. Т. Коненков).
Называться человеком легко, быть человеком труднее.
Нет ничего печальнее жизни женщин,
которые умели быть только красивыми (Б. Фонтенель).

10.5. Переведите на эсперанто:

Московская гостиница "Россия" - одна из самых больших в мире.
Она находится в центре города, вблизи Кремля.
И хотя в ней несколько тысяч комнат, здесь всегда тихо.
Вы можете сделать многое, не выходя из гостиницы:
позвонить по телефону в любой город мира,
познакомиться с телевизионными новостями,
купить газеты и журналы, значки и сувениры,
посмотреть кинофильм и послушать концерт.
Через огромные окна 21-го этажа вы увидите всю Москву.
В гостинице "Россия" можно услышать речь на всех языках,
и тогда вы замечаете, что в мире, к сожалению, слишком много языков.

10.6. Изобразите беседу с зарубежным эсперантистом или
составьте диалог по одной из ситуаций: а) вы случайно встретили
зарубежных эсперантистов, вы знакомитесь друг с другом,
рассказываете им о ваших занятиях эсперанто, о работе вашего
клуба эсперантистов, интересуетесь их страной; б) вы побывали
за рубежом, встречались там с эсперантистами и рассказываете об
этом в ролях.

Совет

Обратили ли вы внимание, что вы уже прошли половину уроков?
К настоящему моменту вы изучили 636 часто употребляющихся
корневых слов. Может быть, вы не все помните? Проверьте себя по
вашему словарю. Пусть вас не смущает, если некоторые из них еще
не удержались в памяти. Гораздо важнее знать все служебные
слова - предлоги, союзы, непроизводные наречия, частицы,
местоимения, числительные, соотносительные слова, а также
суффиксы и приставки. Впрочем, они повторяются в каждом уроке
и почти в каждом его разделе, так что не запомнить их будет
невозможно. На новом лексическом и словообразовательном
материале практикуйте уже описанную игру: от заданного корня
образовать максимум производных и сложных слов, имеющих
значение. Попытайтесь найти их русские эквиваленты.

Приложения

Языковая игра "Цепочка сложных слов"

Составить цепочку слов, образованных с помощью корнесложения,
так чтобы слово начиналось с корня, которым кончается
предыдущее слово. Например, skribopapero - papermono -
monbileto - biletkontrolo - kontrollaboro - laborplano...

Д. Г. Лукьянец
Лингвистический анализ выразительных средств поэтической речи
(на материале эсперанто и французского языка)

Эсперанто в результате длительного использования его как
в устном, так и в письменном общении людей разных
национальностей приблизился по своим исполняемым функциям
к естественным языкам;

анализ выразительных средств поэтической речи на эсперанто
подтверждает возможность творческих преобразований строевых
элементов структуры этого языка с целью создания произведений
переводной и оригинальной литературы;

приемы организации ритмической речи, используемые
в естественных языках, реализуются в поэзии на эсперанто;

искусственно созданный и применяющийся как естественный, язык
эсперанто имеет свою стилистику, и в этом плане он сопоставим
с другими языками...

Первым автором литературных произведений на эсперанто был
Л. Заменгоф. Вслед за ним появились и другие авторы, произведения
которых вошли в "Фундаментальную хрестоматию эсперанто". Среди
них В. Девятнин, А. Домбровский, М. Гольдберг, А. Грабовский,
А. Кофман, Ф. Заменгоф и др. На эсперанто переведены многие
произведения мировой классики: "Божественная комедия", "Дон
Кихот", "Фараон". В 1931 г. вышел перевод "Евгения Онегина",
выполненный Н. Некрасовым. Многое сделали для развития
эсперантской литературы Ю. Баги и К. Калочай. Ценный вклад для
изучения эсперантской поэзии содержится в книге У. Олда
"Эсперантская антология". Известные поэты: Н. Хохлов,
Х. Дрезен, Г. Дешкин, Н. Кюрзенс, Р. Россетти, Дж. Френсис,
С. Рублев, К. Гусев и др.

[Д. Г. Лукьянец. Автореф. канд. дис. М., 1983, с. 3, 8.]

Урок 11

Лексика

agi (действовать), (поступать)
aperi (появиться)
autuno (осень)
avenuo (проспект), (широкая улица)
batali (сражаться), (бороться), (биться), (драться)
(batalo (бой), (сражение), (борьба);
batalanto (боец), (воин), (борец);
kunbatalanto (соратник))
bruli (гореть)
cxielo (небо)
dekstra (правый)
fajro (огонь)
fali (упасть)
festi (праздновать)
folio (лист)
fresxa (свежий)
industrio (промышленность)
inviti (пригласить)
kafo (кофе)
klara (ясный)
kuragxa (смелый), (храбрый)
lago (озеро)
militi (воевать)
monumento (памятник), (монумент)
morti (умереть)
odori (пахнуть)
ofta (частый)
oro (золото)
palaco (дворец)
pasxi (шагать), (ходить)
placo (площадь)
plagxo (пляж)
precipe (особенно), (главным образом)
prepari (готовить)
profunda (глубокий)
promeni (гулять)
punkto (точка)
regiono (область)
renkonti (встретить) (renkontigxo (встреча), (слет))
restoracio (ресторан)
rivero (река)
rondo (круг)
salono (зал)
skioj (лыжи)
standardo (знамя)
suferi (страдать)
valoro (ценность), (стоимость), (значение)
viziti (посетить)
voki (звать), (призвать)

Без перевода: bukedo, ekspluati, materialo, muzeo.


Грамматика

11-1. Наречие plu (далее), (более), (больше) указывает на
продолжительность действия или состояния, тогда как наречие pli
указывает на более высокую степень качества: Ni iru plu! (Пойдем
дальше!); kaj tiel plu (и так далее) (но: Mi pli multe iris, ol
veturis (Я больше ходил, чем ездил)); Gxis tie kaj ne plu!
(До этого места и не больше!); Mi plu sportas (Я продолжаю
заниматься спортом); Mi ne plu sportas (Я больше не занимаюсь
спортом) (раньше занимался, а теперь нет); Mi plu ne sportas
(Я продолжаю не заниматься спортом).

11-2. Предлоги: krom (кроме); preter (мимо); pro (за), (из-за),
(ради), (по причине): Krom esti bela, sxi estas ankau bonkora
(Кроме того, что она красива, она также добра); preter rivero
(мимо реки); preterrigardi eraron (проглядеть ошибку); Dankon
pro la memorigo! (Спасибо за напоминание!)

11-3. Переход из одного состояния в другое, как и направление
движения к цели, обозначается окончанием -n: Transformi parolon
en faron estas multe pli malfacile, ol transformi faron en
parolon (M. Gorjkij) (Превратить слово в дело гораздо труднее,
чем дело в слово).

11-4. При опущенном в предложении существительном
притяжательное местоимение употребляется с артиклем: Via kafo
estas pli bona, ol la mia (Твой кофе лучше, чем мой); La sagxo
de cxiuj homoj, kune prenitaj, ne helpos al tiu, kiu ne havas
la sian. Прилагательное тоже может употребляться
самостоятельно, когда определяемое существительное
подразумевается. В этом случае прилагательное часто (но не
обязательно!) употребляется с артиклем или притяжательным
местоимением: kara mia! (дорогой мой!); Ne la bela estas amata,
sed la amata estas bela (Н

Список страниц

Закладка в соц.сетях

Купить

☏ Заказ рекламы: +380504468872

© Ассоциация электронных библиотек Украины

☝ Все материалы сайта (включая статьи, изображения, рекламные объявления и пр.) предназначены только для предварительного ознакомления. Все права на публикации, представленные на сайте принадлежат их законным владельцам. Просим Вас не сохранять копии информации.