Купить
 
 
Жанр: Учеба

Уроки Эсперанто

страница №4

равствует наш язык
эсперанто!)

Если глагол-сказуемое главного предложения выражает волю, то
придаточное предложение вводится союзом ke (чтобы) или por ke
(для того чтобы), причем глагол придаточного предложения стоит
в повелительном наклонении: (Я хотел бы, чтобы вы пришли) Mi
volus, ke vi venu (нельзя сказать *Mi volus, ke vi venis);
(Я говорю тебе это, для того чтобы ты был уверен во мне) Mi
diras al vi tion, por ke vi estu certa pri mi; (Если хочешь,
чтобы тебе было хорошо, не делай так, чтобы тебе было плохо) Se
vi volas, ke al vi estu bone, ne faru tiel, ke al vi estu
malbone; (Необходимо, чтобы вы сделали работу до конца)
Necesas, ke vi faru la laboron gxis la fino.

6-6. Частицы: jen (вот) (jena (вот этот), (следующий)), ecx
(даже): Jen pri kio mi volas paroli kun vi (Вот о чем я хочу
поговорить с тобой); Jen malsagxulo! (Вот дурак); Jen tiel!
(Вот так!); Jen kio estas interesa! (Вот что интересно!); Jen
la tuto! (Вот и все!); Jen kial mi telefonas al vi (Вот почему
я звоню тебе); Inter gejunuloj ecx maljunulo junas (Среди
молодых даже старик молод); Tion ecx mi komprenas (Это понятно
даже мне).

Словообразование

6-7. Суффикс -ig- означает "сделать, заставить сделать
(что-либо или каким-либо), привести в состояние": aktivigi
(активизировать) - aktivigo (активизация); interesigi
(заинтересовать); sidigi (посадить); dormigi (усыпить);
gxustigi (уточнить); surtabligi (поставить на стол); acxetigi
(заставить купить); igi (заставить); La gxojo plilongigas la
vivon (Радость удлиняет жизнь); Ne igu min rapidi (= Ne rapidigu
min)! (Не торопи меня!)

6-8. Суффикс -igx- означает "делаться, становиться, стать":
kuirigxi (вариться); blankigxi (побелеть); plimultigxi
(умножиться); igxi (сделаться), (стать); Li edzigxis al sxi (Он
женился на ней); Cxio nova igxos malnova (Все новое станет
старым); La vivo povas finigxi, sed la laboro neniam finigxas
(Жизнь может кончиться, но работа никогда не кончается).

6-9. Глагол с суффиксом -ig- всегда требует после себя слова
в винительном падеже, с суффиксом -igx- никогда: Sciigu min pri
tio (Уведоми меня об этом); Sciigxu pri tio (Осведомись об
этом).

6-10. Суффикс -ej- означает "место, помещение": lernejo
(школа), dormejo (спальня), oficejo (место службы),
(учреждение); Acxetu cxevalon kaj nur poste faru cxevalejon
(Купи коня и лишь потом делай конюшню).

6-11. Суффикс -il- означает "орудие, инструмент, средство":
sonorilo (звонок), malvarmigilo (холодильник), liniilo
(линейка), dormigilo (снотворное), komputilo (компьютер).

Словоупотребление

6-12. Обозначение времени на часах. Слово, обозначающее час,
является порядковым числительным, перед ним употребляется
артикль: Kioma horo estas? (Который час?); 6.00 - estas la
sesa horo; 6.30 - estas la sesa kaj duono (= kaj tridek); 6.45 -
estas kvarono antau la sepa; 6.58 - estas du minutoj antau la
sepa; 7.08 - estas ok minutoj post la sepa; 7.15 - estas
kvarono post la sepa.

Для указания на определенный момент времени употребляется
предлог je: Je kioma horo vi venos? - Mi venos je la dua horo
(В котором часу ты придешь? - Я приду в два часа); je duono
post la dua (в половине третьего); je kvin minutoj antau la
dua (без пяти два).

Текст

La logxejo de Nikolao

- Andreo, je kioma horo ni devas esti cxe Nikolao?

- Je duono post la sepa.

- Ni malfruas, cxar estas jam dudek kvin minutoj antau la oka.

- Via horlogxo rapidas. Ni venos pli-malpli gxustatempe.

- Cxu vere?

- Mi certigas vin, Nina. Ni baldau alvenos. Estas gxuste lia
kvartalo. Cxu vi vidas la nauetagxan domegon kun la numero
215? Tie logxas Nikolao.

- Nu, fine! Jen surskribo sur la pordo "Logxejo numero 153".
Sonorigu!

- Bonvenon, karaj gastoj! Andreo, donu al mi vian tekon au
metu gxin tien. Eniru kaj sidigxu! Estu kiel cxe vi hejme! Cxu
mi montru al vi la logxejon?

- Jes, certe. Kiam vi enlogxigxis en la domon?

- Antau du kaj duona jaroj (= antau du jaroj kaj duono, = du
jarojn kaj duonon antaue). Tiam la distrikto estis tute nova,
ecx sen trolebusoj. Mi volas, ke vi rigardu tra la fenestro.
Tie estas magazeno, kiu malfermigxis antau kelkaj tagoj en nia
strato.

- Cxu tio cxi estas komuna cxambro?

- Jes. Ni metis tien cxi divanon, tablon, segxojn kaj
televidilon. Cxe la fenestro estas multe de floroj.

- Tio cxi estas dormocxambro kun litoj kaj spegulhava sxranko.
Cxu tiu cxi pordo eliras sur la balkonon?

- Gxuste. Kaj tio estas kabineto.

- Bela skribotablo kaj geografia karto de la mondo sur la tuta
muro! Kaj sur tiu pordo estas bela afisxo pri internacia
Esperanto-kongreso.

- Verdire, mi neniam vidis tiom da libroj en unu cxambro!

- Mi treege sxatas legi kaj havas grandan Esperantan
bibliotekon. Hierau mi ricevis de mia leter-amikino el Belgio
"Libron de amo" - gxi estas tre originala eldono.

- Kies portreto gxi estas?

- Gxi estas fotoportreto de Lazarj Markovicx Zamenhof, autoro
de Esperanto.

- Cxu vi mangxas en la kuirejo?

- Jes, ni preferas mangxi tie. Tial gxi estas samtempe nia
mangxocxambro. Tie estas tableto, bufedo kaj segxoj. Sur muro
estas flor-bildo. Antau nelonge ni acxetis grandan
malvarmigilon. Ni havas ankau bancxambron, varman akvon,
gason, telefonon. Skribu mian telefon-numeron: 34-15-58.

- Ho, estas jam malfrue! Andreo, estas tempo por iri.

- Jes, jes. Venu al mi postmorgau vespere.

- Mi dankas. Mi plezure venos. Cxion plej bonan!

- Gxis baldau!

Задания

6.1. Что означают следующие слова?

dormeti
mangxegi
respublikano
multobligi
duonigi
varmigi
nuligi
cxirkauigi
pligrandigi
altabligxi
ekzamenigxi
esperantistigxi
edzinigxi
ellitigxi
decxevaligxi
intervidigxo
muzikilo
elektrovarmigilo
respeguli
interrigardi
fotigxo
gasakvo
porinfana magazeno
mangxejo
lekciejo
rozejo
tenisejo
malsanulejo
malvera
alinacia
antaua
gxisiri
kunmeti
postparolo
travivi
vespermangxo
montrofenestro
senbiletulo
senelirejo
pri-ama romano
malforta
neforta
senforta
taglibro
senedzinulo

6.2. Переведите сочетания:

mangxi sen apetito
sen fino
li sidis sen rigardi min
iri tra la cxambro
je la naua horo
je tri jaroj pli juna
malpliigi je duono
sur balkono
junulino kun teko
inter la fenestroj
gxis la mateno
cxe la pordo
antau dormo
bildo de hundo
en la lernejon
paroli en la nomo de la direktoro
kelke da floroj
el tio cxi ni vidas jenon
rigardi per televido (= televidi)
fari la laboron dum kelkaj horoj
veni post nau tagoj
iri por akvo
instrui matematikon al infanoj (= instrui infanojn pri matematiko)
labori cxirkau ok horojn
rigardi al la tabulo
libro pri geografio
iri al la laborejo
esti horlogxe akurata

6.3. Переведите фразы:

Cxu esti au ne esti? (Sxekspiro).
Prefere malgxoja fino, ol malgxojo sen fino.
Prefere ellerni facilan lingvon bone, ol malfacilan malbone.
Ni mangxas por vivi, sed ne vivas por mangxi (Kvintiliano).
Sagxulo sxatas lerni, malsagxulo sxatas instrui.
Ne instruu min vivi! (I. Ilf kaj J. Petrov).
Lernu juna - vi scios maljuna.
Amu domon novan kaj amikon malnovan.
Lerni neniam estas malfrue.
Pli bone malfrue, ol neniam (Titus Livius).
Ecx la plej longa tago havas finon.
Ne la jaroj maljunigas, sed la vivo.
Kiu ne petas, tiu ne ricevas.
Kio farigxis, tio jam ne refarigxos.
Scio estas ilo, sed ne celo (L. N. Tolstoj).
Cxio havas sian "sed" kaj "se".
La vespero montros, kia estis la tago.
Kiu scipovas paroli, scias ankau, kiam necesas paroli (Plutarhxo).
La vivo estas mallonga, necesas rapidi (N. I. Vavilov).
La filo ne igxos bona nur tial, ke la patro estas bona.
Malbonaj libroj povas malbonigi nin same, kiel malbonaj kamaradoj
(G. Fielding/FIlding).
Li estas nuloble nul.
Se vi demandas, faru sagxajn demandojn.
Diru al mi, kio estas via amiko, kaj mi diros, kio estas vi
(M. Cervantes/ServAntes).
Dum ni vivas, ni vivu!
Kiu diras "a", tiu diru ankau "b".
Mi ne povas doni al vi tiom, kiom vi volas.
Infanoj estas floroj de la vivo (A. M. Gorjkij).
La amo estas pli agrabla, ol la geedzigxo,
cxar la romanoj estas pli interesaj, ol la historio
(S. Cxamfort/SxamfOr).
Tio ne povas esti, cxar tio povas esti neniam (A. P. Cxehxov).
Ankau morgau estos tago.
Unue kontrolu, poste parolu.
Edzigu filon, kiam vi volas, - edzinigu filinon, kiam vi povas.
Faru antaue kion vi devas, poste kion vi volas.

6.4. Переведите на эсперанто:

Несколько дней назад мои друзья Феликс и Раиса
получили двухкомнатную квартиру с балконом на восьмом этаже.

Поэтому вчера мы (я) с Феликсом ходили в мебельный магазин.
Мы купили новый книжный шкаф и диван-кровать.
Мы хотели купить большой красный телевизор,
но Феликс сказал, что он дорогой и он купит его потом.
А пока мы еще купили белый буфет для кухни
и электрический звонок для входной двери.
Мы вернулись домой очень поздно.

6.5. Расскажите о вашей квартире или о квартире, в какой вы
хотели бы жить, или составьте диалог по одной из ситуаций:
а) обсудите с товарищами, какая мебель самая практичная и
удобная; б) поделитесь своим мнением по поводу удобств новых
микрорайонов; согласны ли с ним ваши товарищи?; в) ваш друг
получил новую квартиру и приглашает вас на новоселье; вы
осматриваете его квартиру, обсуждаете расстановку мебели,
предлагаете свои варианты размещения мебели в квартире.

Совет

Вероятно, вам уже пришла в голову мысль, что было бы легче и
интереснее изучать язык не одному, а вдвоем или втроем
(например, с членами семьи, однокурсниками, соседями,
сослуживцами). Что ж, попытайтесь осуществить вашу идею. Вместе
вы могли бы проверять знания друг друга, поправлять ошибки,
отмечать особенности языка, вести несложные беседы: ведь ваш
лексический запас уже довольно значителен: он составляет 405
корневых слов, не считая производных и сложных слов, имен
собственных, а также ходовых выражений.

Приложения

Языковая игра "Производные слова"

С помощью какого-нибудь суффикса, приставки или предлога в роли
приставки образуйте как можно больше значимых слов, например:
mallonga, malami, maldormo...

В секретариате ВЦСПС
Об оказании помощи и содействия организациям советских
эсперантистов

В целях оказания помощи и содействия изучающим язык эсперанто,
осуществления контроля за деятельностью организаций
эсперантистов ССОД, ВЦСПС, ЦК ВЛКСМ предприняты конкретные меры
по организационному укреплению и дальнейшему улучшению
деятельности движения советских эсперантистов. На основании
Положения, разработанного ССОД, ВЦСПС, ЦК ВЛКСМ и принятого на
состоявшейся в марте с.г. Всесоюзной конференции эсперантистов,
при ССОД создана Ассоциация советских эсперантистов [1].

Учитывая массовость эсперанто-движения в стране и необходимость
упорядочения его деятельности, повышения уровня политической
работы в этом деле, Секретариат ВЦСПС рекомендует
республиканским, краевым и областным советам профсоюзов
оказывать местным организациям, клубам, кружкам и группам
эсперантистов, создаваемым в рамках Ассоциации, необходимую
помощь и содействие, обеспечивать контроль за их деятельностью.
Привлекать их для ведения широкой пропагандистской работы среди
зарубежной общественности (...) в целях укрепления дружбы и
сотрудничества с эсперантистами зарубежных стран, развития
культурных связей.

Советы профсоюзов совместно с комсомольскими организациями
должны содействовать отделениям ССОД в налаживании учебного
процесса и повышении политического уровня работы в кружках и
клубах эсперантистов, подборе опытных преподавателей,
обеспечении помещениями для занятий эсперанто, языковых
семинаров по общественно-политическим дисциплинам...

При организации работы с эсперантистами особое внимание следует
сосредоточить на качественном, а не на количественном составе
движения эсперантистов, на упорядочении его деятельности и
повышении уровня политических знаний в организациях
эсперантистов.

[Информационный бюллетень АСЭ. 1980, N 2-3 (3-4), с. 11-12.]

[1] Ассоциация советских эсперантистов была создана в 1979 г.

Урок 7

Лексика

broso (щетка)
cxarma (прелестный)
dento (зуб)
deziri (желать)
diablo (черт)
fojo (раз)
forgesi (забыть)
grava (важный)
homo (человек)
kampo (поле)
kapo (голова)
kombi (причесать)
koni (знать), (быть знакомым) (rekoni (узнать), (признать))
kopeko (копейка)
kosti (стоить)
koverto (конверт)
kuri (бежать)
lando (страна)
lasta (последний)
lavi (мыть)
levi (поднять)
loko (место)
mono (деньги)
nokto (ночь)
objekto (предмет), (вещь)
parto (часть)
pasagxero (пассажир)
pensi (думать), (подумать), (полагать), (мыслить)
pezi (весить), (иметь вес)
piedo (нога), (ступня)
porti (нести)
preni (брать), (взять)
proksima (близкий)
resti (остаться)
rikolto (урожай)
rugxa (красный)
salti (прыгнуть)
studi (изучать), (учить (что-либо)), (учиться), (исследовать)
suficxa (достаточный)
sukceso (успех) (sukcesi (иметь успех); (успеть), (суметь))
tramo (трамвай)
trovi (найти)
vesto (одежда)
viro (мужчина)

Грамматика

7-1. В отличие от русского языка, где возвратное местоимение
"себя" в роли дополнения может быть связано с подлежащим любого
лица, в эсперанто для каждого лица подлежащего употребляется
в роли дополнения соответствующее личное или возвратное
местоимение: mi lavas min (я мою себя), (я моюсь); vi lavas vin
(ты моешь себя), (ты моешься); (вы моете себя), (вы моетесь);
li lavas sin (он моет себя), (он моется); li lavas lin (он моет
его) (т.е. другого человека); ni lavas nin (мы моем себя), (мы
моемся); ili lavas sin (они моют себя), (они моются); ili lavas
ilin (они моют их) (т.е. других людей).

В некоторых сложных словах, ставших традиционными, sin, sia
могут употребляться для любого лица: sindona (преданный),
(самоотверженный); siatempe (в свое время).

Местоимение si употребляется либо в винительном падеже, либо
с предлогом, а самостоятельного употребления не имеет: Li estas
la plej kara por si (Он для себя дороже всех).

7-2. Частица ne стоит непосредственно перед отрицаемым словом:
Ne mi ricevis la respondon (Не я получил ответ) (а кто-то
другой); Mi ne ricevis respondon (Я не получил ответа); Mi
ricevis ne respondon (Я получил не ответ) (а туманное
обещание).


7-3. В русском языке наречие и краткое прилагательное среднего
рода часто совпадают по форме. В эсперанто наречие и
прилагательное всегда отличаются друг от друга окончаниями:
(Я знаю его хорошо (как?)) Mi konas lin bone; (Это хорошо
(каково?)) Tio estas bona.

7-4. Наречия: apenau (едва), (еле); tuj (сейчас), (тотчас),
(сразу), (немедленно); nepre (непременно), (обязательно); cxiam
(всегда): Mi apenau endormigxis; Kiu donas tuj, donas duoble
(Кто дает сразу, дает вдвойне); Laboro nur tiam estas gxojiga,
kiam estas nepre necesa (L. N. Tolstoj); La plej malkara ne
cxiam estas la plej malbona (Самое дешевое - не всегда самое
плохое).

7-5. Предлог sub (под): Ili sidis sub palmo.

7-6. Винительный падеж:

а) указывает, что слово в предложении является прямым
дополнением, т.е. объектом действия: Mi amas vin;

б) указывает направление движения к цели, причем предлоги al и
en при слове в винительном падеже могут опускаться: iri en la
hejmon (= iri la hejmon); eniri en tramon (= eniri tramon); veni
al domo (= veni domon). Наречие, употребляющееся в этом
значении, также приобретает окончание -n: kuri hejmen, alveno
Moskven.

Предлоги, указывающие направление движения к цели (al, gxis,
tra), не требуют винительного падежа. Предлоги, указывающие
направление движения не к цели (de, el) или вообще не
указывающие направление движения (например, dum, kun, per, por,
pri, sen, da, je), никогда не требуют винительного падежа.

Некоторые предлоги (например, en, sur, sub, inter, antau,
post, cxe) требуют после себя именительного падежа, если они
обозначают место, или винительного падежа, если обозначают
направление движения к цели: en la domo (в доме), en la domon
(в дом); sur la tablo (на столе), sur la tablon (на стол); sub
la lito (под кроватью), sub la liton (под кровать) и т.п.;

в) употребляется в конструкциях, которые в предложениях
выступают как обстоятельства, выражая меру времени (kusxi du
horojn, malsani du monatojn), меру расстояния (iri du
kilometrojn), меру стоимости (kosti du rublojn), меру веса
(pezi du kilogramojn);

г) иногда может заменять предлоги, если при этом смысл остается
ясным; примеры, связанные с обозначением направления движения
к цели, даны выше; кроме того: Mi venos la kvinan de majo (= en
la kvina de majo); Mi dankas (demandas, instruas, rigardas) vin
(= al vi); Mi dormis (instruis, iris, kuris, laboris, lernis,
parolis, restis) sep horojn (= dum sep horoj), la tutan tagon
(= dum la tuta tago); Mi forgesis (petis, gxojis, certis,
dankis) vian alvenon (= pri via alveno); Li kuris tri
kilometrojn (= tra tri kilometroj); Li estas kvardek jarojn agxa
(= agxa je kvardek jaroj), kelkajn monatojn (= je kelkaj monatoj)
pli agxa ol mi; Mi venis du horojn pli frue (= je du horoj pli
frue).

Гораздо менее удачны формы: mi venos sabaton (= en sabato,
sabate) [(в субботу)], mia filino logxas Moskvon (= en Moskvo,
Moskve), mi kusxas liton (= en la lito, enlite), mi sidas
segxon (= sur segxo, sursegxe), responde vian demandon (= al via
demando).

Формы с винительным падежом короче и динамичнее, формы
с предлогом - точнее и употребляются в более официальном стиле.

При обозначении времени в часах предлог je не заменяется
винительным падежом: Mi venas je la sepa horo vespere.

Следует избегать скопления слов в винительном падеже при одном
глаголе: Mi rigardis filmon dum du horoj (а не *Mi rigardis
filmon du horojn); Mi sciigis sxin pri tio или Mi sciigis tion
al sxi (а не *Mi sciigis sxin tion).


Если имя собственное оканчивается на гласный, то в винительном
падеже к нему добавляется окончание -n, если на согласный, то
-on: Mi trovis en la cxambro Borison, Arkadij-on kaj Zoja-n.

7-7. При однородных формах глагола подлежащее обычно не
повторяется: Mi levis min, matenmangxis, prenis la lernolibrojn
kaj eliris el la hejmo.

Словоупотребление

7-8. Слово mono (деньги) обычно употребляется в единственном
числе: Ne tiel bone estas havi monon, kiel malbone estas ne
havi gxin.

7-9. Дни недели: lundo (понедельник), mardo (вторник), merkredo
(среда), jxaudo (четверг), vendredo (пятница), sabato
(суббота), dimancxo (воскресенье). С названиями дней недели
определенный артикль la обычно не употребляется.

Текст

Matene en tramo

- Bonan matenon, Nikolao! Kial vi estas tiel rugxa?

- Cxar mi postkuris la tramon kaj apenau sukcesis ensalti gxin
lastmomente.

- Cxu vi levis vin malfrue?

- Jes. Hierau mi studis lernolibron gxisnokte, tial enlitigxis
tre malfrue. Kaj hodiau mi malfermas la okulojn - diablo
prenu! Restas nur kvaronhoro! Mi tuj surpiedigxis, subakvigis
la kapon, lavis min kaj samtempe rapide brosis la dentojn,
vestis min kaj elkuris el la hejmo sen kombi la harojn, ecx
monon por la matenmangxo forgesis.

- Nu, ne gravas! Mi kunprenis suficxe da mono: matenmangxo en
nia studenta bufedejo kostas ne pli ol 50 kopekojn. Interalie,
mi ricevis ankoraufoje alilandan leteron en Esperanto.

- El kiu lando?

- Pensu nur - gxi venis el la malproksimega Australio! El
alia parto de la mondo!

- Cxu? Vere, tre malproksima loko!

- En la koverto trovigxis priskribo de Melburno kaj cxarma
bildkarto: multaj homoj - viroj kaj junulinoj - rikoltas sur
kampo.

- Kie estas la letero?

- Hejme. Mi montros gxin al vi, se vi havas deziron.

- Mi cxiam deziras koni interesajn objektojn. Kiam vi alportos
tiun cxi leteron?

- Marde au merkrede au alitempe.

- Tio estas bona. Mi antaudankas vin. Sed mi gxis nun ne
ricevis respondon el Japanio. Mi interesigxis cxe mia
leter-amiko pri japaniaj televidiloj - necesas rekoni, ke ili
estas tre bonaj kaj pezas malmulte.

- Mi pensas, ke li nepre respondos - tuj kiam li havos necesajn
informojn.

- Jen la universitato. Sed antau ni multas pasagxeroj. Tial ni
proksimigxu al la elirejo kaj rapidu eltramigxi!

Задания

7.1. Что означают следующие слова?

parteto
grandegulo
gastejo
gefratoj
leterportisto
sekretigi
plibonigi
fotilo
duonjara
duobligi
rerakonti
antauxierau
kelkcent
multvorta
alproksimigxi
senharigxi
restu
surstrate
tutmonda
malkara
unufoje
unuafoje
lastfoje
jarkvino
trafari
samlandano
alivesti sin
demeti
subteksto
subpieda
sube
tranokti
malsukcesi
cxeesti
cxiopova
cxirkaupreni
enigi
kunigi
nedeviga
nepra
jese
interkompreno
gxustatempulo
lavmasxino
laborloko
cxevalkurejo

7.2. Переведите сочетания:

de la kapo gxis la piedoj
rigardu sub la piedojn
temperaturo sub nulo
en sabato
kun lia subskribo
priparoli dum tagmangxo
unu fojon por cxiam
per unu fojo
konoj de lernantoj pri la historio
malsana je la piedoj
gxis kie?
fenestro al la strato
enamigxi al pliagxulo
aligxi al Esperanto-klubo
la plej bela el la virinoj
veni por vidi vin
kinejo kun mil lokoj
dekduo da kovertoj
levi sin de la tablo
resti sen mono
nokto sen dormo
iri tra la strato
antau kelkaj minutoj
tio estis cxirkau dimancxo
proksimigxo celen
labori tage-nokte

7.3. Переведите фразы:

Kio nin ne interesas, tion ni tuj forgesas.
La "tuj" de sinjoroj estas multe da horoj.
Ni interesigxas pri homoj, kiam ili interesigxas pri ni
(Publius Syrus/SIrus).
Tempo estas mono (B. Franklin).
Li havas pli da mono, ol li povas kalkuli.
Ricxulo ne scias, kiu estas lia amiko.
La homo estas tio, kio li estas, sed ne tio, kio li estis.
Kiam la vino eniras, la sagxo eliras.
Apenau lin portas la piedoj.
La vesto, kiun vi ne havas, vin ne varmigas.
Se vi amas preni, amu nepre redoni.
Ne cxiam diru tion, kion vi scias, sed cxiam sciu, kion vi diras.
Kia gasto, tia gastigo.
Mi ne estas tiel ricxa, por ke mi acxetu malkarajn objektojn.
Multfoje povas ami la homo, sed nur unufoje li amas (A. I. Kuprin).
Cxi tio restu inter ni!
Pli bona estas malgranda "jen prenu!", ol granda "morgau venu!".
Por esti bona instruisto, necesas ami tion, kion vi instruas,
kaj tiujn, kiujn vi instruas (V. O. Klucxevskij).
Vivu kun la homoj tiel, ke viaj amikoj ne estigxu malamikoj,
sed ke malamikoj estigxu amikoj (Pitagoro).
Vivi sen virinoj estas same malfacile, kiel kun virinoj (Aristofano).
Viro devas preni edzinon, kiu havu duonon de lia agxo plus sep jarojn.
Se la homo ne enamigxis gxis kvardek jaroj,
prefere li ne enamigxu ankau poste (B. Sxaw/Sxo).
Se du homoj faras ecx tute saman laboron, rezulto ne estos sama.
Ne suficxas fari bonon, necesas ankorau fari gxin bone
(D. Diderot/DidrO).
Kiu pli frue venas, pli bonan lokon prenas.
Kiu venis post la mangxo, restas sen mangxo.
Cxio sia estas plej cxarma.
Esperanto estas la plej facila lingvo.

7.4. Переведите на эсперанто:

Вчера я встал рано, почистил зубы, умылся и оделся.
После завтрака я сложил учебники в портфель и вышел из дому.
Через четверть часа троллейбус был уже вблизи университета.
Я пришел за пять минут до занятий.
В течение двух часов у нас была важная лекция по истории,
а затем - практические занятия по физике и математике.
Я пообедал в студенческой столовой и пошел в библиотеку.
Полтора часа я занимался спортом.
Дома я поужинал и сел читать такой интересный роман,
что даже забыл про телевидение.
В половине двенадцатого я лег спать.

7.5. Расскажите о вашем рабочем дне или составьте диалог по
одной из ситуаций: а) если бы у вас была сильная воля, какой
у вас был бы режим дня? Спросите товарищей, как это
осуществить; б) вы ездите на работу или ходите пешком? Что вы
видите по дороге?; в) побеседуйте с товарищем о вашей работе,
чем она вам нравится и чем не нравится; г) побеседуйте с
товарищем о работе, которой вы мечтаете заняться. Чем она вас
привлекает?

Совет

Как вы заметили, пункты, разъясняющие теоретический материал,
коротки. Но пункт 7-6 - исключение. И не случайно: правильное
употребление винительного падежа требует определенного навыка,
приобретаемого тренировкой. Благодаря наличию винительного
падежа фраза на эсперанто становится гибкой.

Приложения

Языковая игра "Однокоренные слова"

От корневого слова образуйте как можно больше слов путем
изменения окончания, добавления суффикса, приставки или корня.
Например: sana - sano, malsana, sanigi, resanigxi, malsanulejo,
porsana, piedmalsano...


С. Н. Кузнецов
Основные понятия и термины интерлингвистики
(извлечение)

АВТОНОМИЗМ (схематизм) - одно из ведущих направлений
в конструировании апостериорных языков; противопоставляется
натурализму. Автономизм исходит из того, что плановый язык
должен строиться по образцу естественных языков, но при этом
может иметь собственные (автономные) правила и закономерности.

АВТОНОМНЫЙ ЯЗЫК (схематический язык) - плановый язык
апостериорного типа, следующий принципам автономизма... К числу
автономных языков относятся: эсперанто, идиом-неутраль, идо.

АКАДЕМИЯ - орган, осуществляющий контроль за функционированием
и развитием плановых языков коллективного использования...
Академия эсперанто имеет главным образом охранительные функции,
лишь официализируя коллективно вырабатываемую норму языка.

АПОСТЕРИОРНЫЙ ЯЗЫК - плановый язык, составленный по образцу и
из материала естественных языков. Так, в эсперанто почти все
слова являются заимствованиями из естественных языков.

АПРИОРНЫЙ ЯЗЫК - плановый язык, словарный состав и
грамматические элементы которого не заимствуются из
естественных языков, а конструируются по собственным правилам
данного языка.

ВСПОМОГАТЕЛЬНЫЙ ЯЗЫК - термин, применяемый для более точного
определения роли международного языка как побочного средства
общения, не предназначенного для замены национальных языков.

ЕСТЕСТВЕННЫЙ ЯЗЫК - человеческий язык, возникший и
развивающийся стихийно-эволюционным образом.

ЖИВОЙ ЯЗЫК - разговорный язык, принадлежащий определенному
языковому коллективу и изменяющийся в процессе коммуникативного
использования... Живой язык отличается от проекта
систематическим и постоянным (без разрывов во времени)
использованием его в общении. Таково функционирование языка
эсперанто.

ИНТЕРЛИНГВИСТИКА - раздел языкознания, изучающий межъязыковое
общение и международные языки как средство такого общения.

ИНТЕРНАЦИОНАЛИЗМ - общий элемент (лексический или
гр

Список страниц

Закладка в соц.сетях

Купить

☏ Заказ рекламы: +380504468872

© Ассоциация электронных библиотек Украины

☝ Все материалы сайта (включая статьи, изображения, рекламные объявления и пр.) предназначены только для предварительного ознакомления. Все права на публикации, представленные на сайте принадлежат их законным владельцам. Просим Вас не сохранять копии информации.